Home » Berichten » Kwaliteit en veiligheid »
Brandveiligheid, ballonfiësta en corona
Door: Eppie Fokkema Datum: 28 juli 2026
Mijn vader (95) woont in een appartementencomplex in de Westereen. Ondanks zijn kwetsbaarheid heeft hij plezier in zelfstandigheid nabij een verpleeghuis. Bij het laatste bezoek vertelde hij dat hij voor de derde keer op de vingers is getikt door de brandweer en de verhuurder. De bewoners benutten namelijk de ruime galerij voor wat persoonlijke gezelligheid: een tafeltje, een portret of boeket of een herinnering aan vroeger. Maar dit is strikt verboden door de brandweer: wat jammer toch, een stukje eigenheid en gezelligheid weg, en dat bij deze ouderen die zo afhankelijk zijn van directe contacten en de kwaliteit van leven nabij moeten zoeken. De brandweer doet haar werk, maar tja die regels? Hoe loopt dit af?
Een vergelijkbaar voorval trof mij in Barneveld, mijn woonplaats: Het bestuur van de ballonfiësta zag zich in juni genoodzaakt dit feest af te blazen. Uit de verplichte natuurscan kwamen zoveel schade en risicopunten naar voren dat dit voor het bestuur financieel en organisatorisch onmogelijk was. U mag weten dat dit festijn de grootste luchtballonnen show is in Nederland met meer dan 25.000 bezoekers en al meer dan 40 jaar plaatsvindt. Het is op een unieke plek, de Koewei in het Schaffelaarbos. Ik begrijp het, de natuur is waardevol en moet beschermd worden. Maar ja, is er een afweging gemaakt? In praktisch elke woonwijk vinden meer natuurverstoringen plaats voor broedende vogels dan in één week ballonfiësta! Ik zie een parallel patroon, de professionele brandweer en de omgevingsdienst staan voor hun taak en eisen de ruimte op voor hun professionele belang. Hoe verder?
En zo erger ik me aan het Corona parlementair onderzoek. Vanwaar die ergernis? Is het mijn eigen bestuurlijke inzet in de Brabantse Corona crisis? Maar ja, mijn vrouw ergert zich nog meer. Waarover? Die ergernis richt zich op de toon van vragen en antwoorden. Veel vragen hinten naar extra maatregelen alsof daarmee negatieve gevolgen voorkomen hadden kunnen worden. De vragen verraden een naïef beeld van de werkelijkheid. Ieder heeft zijn eigen Corona verhaal, en daarvoor moet ook ruimte en erkenning zijn. Maar dan hoor je: “die … had beter…. kunnen doen”. “Er zijn …..rechten verwaarloosd en genegeerd,” “…adviezen zijn niet gehoord, want … heeft nooit met mij contact opgenomen, etc.” Het zijn allemaal “waarheden”, maar vooral een tikkeltje vanuit het toeschouwersperspectief. Het is te typeren als toeschouwerslogica. De logica van de toeschouwers die het spel ervaren en vervolgens hun richting opeisen, vanuit een deelperspectief.
En die toeschouwerslogica is een andere dan de zelflogica van de bestuurder. Want de bestuurder weegt perspectieven en belangen af, maakt in crisis de minst slechte keuzes en neemt verantwoordelijkheid voor positieve en pijnlijke gevolgen.
Mijn vader en zijn leeftijdsgenoten doen het zo: zij zoeken de grens op en maken een eigen afweging. Want zij zijn van een andere generatie, Friezen die zich de kop niet gek laat maken. Zij zijn opgegroeid met gevaar en hebben geleerd om te gaan met risico’s als brand, keuzes te maken en verantwoordelijkheid te nemen, ook als de gevolgen pijnlijk zijn.
De ballonfiësta? De Barneveldse wethouder en burgemeester zijn voor de ballonfiësta gaan staan, zij hebben overleg gezocht. En gelukkig in de bestuurskamer zijn ze zijn eruit gekomen, de ballonfiësta 2026 gaat door, in augustus.
En Corona? Ik ben benieuwd en hoop dat de commissie oog heeft voor logica in de bestuurskamer en afstapt van de toeschouwerslogica. Want als we echt diep in de bestuurskamer duiken dan is er veel te leren van Corona. Maar dat vraagt kwetsbaarheid en mensen laten kwetsbaarheid zien als er vertrouwen en respect is, ruimte wordt gemaakt voor elkaar.