Governance tips voor bestuur en toezicht
Tussen 2009 en 2011 schreef Hans Hoek een reeks van zeven korte stukken met praktische tips voor bestuurders en toezichthouders in de zorg. Ze gaan over vastlegging, informatie, motieven en grenzen. Vijftien jaar later is er in de praktijk opvallend weinig veranderd: de zeven punten hieronder zijn nog steeds de punten waar het in bestuurlijke dossiers op stukloopt. Deze pagina brengt de reeks bij elkaar, met per aflevering de kern in twee zinnen.
Zeven afleveringen · samen ongeveer een half uur lezen · voor bestuurders en leden van een raad van toezicht
De zeven governance tips
Leg uw besluiten vast
Een besluit dat niet navolgbaar is vastgelegd, bestaat een jaar later niet meer. Deze aflevering laat zien hoe een besluit en de goedkeuring ervan geformuleerd horen te worden, en waarom dat geen formalisme is maar de kern van goed bestuur, goed toezicht en goede verantwoording.
Wat zijn uw motieven om toezichthouder te zijn?
Vier vragen die u zichzelf hoort te stellen vóór u een toezichtfunctie aanneemt: waarom doe ik dit, wat is mijn legitimiteit, wat is mijn visie op toezicht, en waar ligt de grens waarbij ik zou aftreden. Wie ze achteraf beantwoordt, is meestal al te laat.
Informeer uw toezichthouder over alle risico’s
Een raad van toezicht die pas van een extern toezichttraject hoort als het in de krant staat, kan niet toezien. Het achterhouden van zulke informatie heet hier een bestuurlijke doodzonde — en de casus die eronder ligt, laat zien dat het geen open deur is.
Een zorgcommissie van de raad van toezicht
Wanneer de aandacht voor geld de aandacht voor het primaire proces overschaduwt, kan een tijdelijke zorgcommissie het evenwicht herstellen. Met één voorwaarde: het toezicht blijft integraal en berust bij de voltallige raad van toezicht.
Hoe weet u wat u niet weet?
De risico’s voor een organisatie zitten niet in wat bestuur en raad van toezicht weten, maar in wat zij niet weten. Dat maakt het vooral een kwestie van houding: doorvragen, en tegelijk voorkomen dat het doorvragen in wantrouwen omslaat.
Een toezichthouder is tegen
Wat gebeurt er in een raad van toezicht als één lid principieel tegen een besluit is en toch blijft zitten? Het komt vaker voor dan erover gesproken wordt, en het bepaalt hoe een raad van toezicht daarna functioneert.
Kunt u het uitleggen?
De eenvoudigste toets bij een fusie, een grote investering, een branchevreemde activiteit of een nevenfunctie: kunt u het besluit publiek verdedigen? Slaagt het besluit niet voor die stresstest, neem het dan niet. Een simpele, krachtige toezichtvraag.
Zijn deze zeven punten bij u geregeld?
Vier van de zeven tips gaan over afspraken die in uw statuten en reglementen thuishoren: wie welk besluit neemt, wat de raad van toezicht goedkeurt, hoe besluiten worden vastgelegd en welke informatie het bestuur moet delen. Of dat bij u klopt, is te toetsen zonder dat u er zelf een avond in hoeft te zitten.
Governance-scan van uw statuten
Wij leggen uw statuten naast de Governancecode Zorg en de wet en benoemen de punten die niet meer kloppen. Voor bestuurders in hun eerste honderd dagen is deze scan gratis.
Volledige governance-scan
Statuten, reglementen, informatieprotocol en de besluitvorming van het afgelopen jaar in samenhang. Precies de vier terreinen waar deze zeven tips over gaan.
Ligt de vraag bij het functioneren van de raad van toezicht zelf, kijk dan bij zelfevaluatie raad van toezicht.
Verder lezen
Vier recente artikelen die de tips uit deze reeks bij de tijd brengen.
- Informatievoorziening aan de raad van toezicht
De actuele versie van tip 3 en tip 5 - Wie mag dit besluit nemen?
De bevoegdheidsverdeling in statuten en reglementen - De goedkeuringslijst die niet meer klopt
Kleine besluiten komen langs, grote glippen erdoor - Goed bestuur in zorg en welzijn
Waar de zeven tips samenkomen
Gesprek aanvragen
Herkent u een van de zeven punten in uw eigen organisatie of raad van toezicht? Vertel kort wat er speelt. Wij laten binnen twee werkdagen weten of er iets te toetsen valt — en als dat niet zo is, zeggen wij dat ook.
Mail c3@c3am.nlPlan een gesprek
Liever eerst meelezen? Wat wij schrijven over bestuur en toezicht komt langs in de nieuwsbrief.
Themapagina’s
Zes ingangen op negentien jaar archief, elk met leesroutes en het aanbod dat erbij hoort.
- Goed bestuur
De vier voorwaarden waaronder besluiten standhouden - Raad van toezicht
Toezicht houden zonder mee te besturen - Fusie en samenwerking
Governance bij samenwerking, concern en fusie - Bestuurlijk leiderschap
Tegenspraak organiseren en uw informatiepositie bewaken - Kwaliteit en veiligheid
Kwaliteit als bestuurlijk vraagstuk, niet als rapportage - Toezicht op AI
Wat er draait, wie beslist, en wat de AI-verordening vraagt