Heeft uw organisatie een Wtza-vergunning nodig?

De Wtza kent twee drempels. Melden moet elke zorgaanbieder, ook de zzp’er. Een vergunning is er alleen voor een deel. Per 1 januari 2025 is de bekende grens van tien zorgverleners uit de vergunningplicht geschrapt, en dat wordt op veel plaatsen nog steeds verkeerd verteld.

Voor: bestuurders en toezichthouders van zorgaanbieders, in het bijzonder bij start, uitbreiding of overname van zorgactiviteiten.

Waar het over gaat

Denk aan een deur met een bel en een slot. Aanbellen moet iedereen die binnen wil komen. Dat is de meldplicht van artikel 2 van de Wtza. Een sleutel krijgt echter niet iedereen. Dat is de vergunning van artikel 4.

De meldplicht geldt vóór aanvang van de zorgverlening. Zij geldt voor elke zorgaanbieder, dus ook voor de solistisch werkende zorgverlener. Melden kost niets en levert geen beoordeling op. Het is aanbellen, niet binnenkomen.

De grens die is verdwenen

Tot 2025 gold voor de vergunningplicht een drempel van meer dan tien zorgverleners. De Verzamelwet VWS 2023 heeft die uit artikel 4 geschrapt, met ingang van 1 januari 2025. Sindsdien is de vergunningplicht gekoppeld aan het soort zorg, niet aan het aantal handen.

Vergunningplichtig bent u nu als u medisch specialistische zorg verleent. Vergunningplichtig bent u eveneens als u zorg levert die uit de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg wordt bekostigd. Een aantalsdrempel staat er niet meer bij.

Werd u door die wijziging nieuw vergunningplichtig? Dan hebt u de vergunning van rechtswege gekregen, op grond van artikel 17a. U hoefde daar niets voor te doen. De tien-grens bestaat nog wel, maar hoort nu bij een andere vraag. Zij bepaalt in artikel 5 van het Uitvoeringsbesluit Wtza of u een interne toezichthouder moet hebben.

Waarop de IGJ toetst

Artikel 3 lid 1 noemt vier weigeringsgronden. De aanvraag wordt afgewezen bij gegronde vrees dat de eisen van de Wkkgz niet worden nageleefd. Zij wordt eveneens afgewezen als niet aan de eisen voor de financiële bedrijfsvoering wordt voldaan. Verder speelt de bestuursstructuur een rol, en ten slotte een eerdere intrekking.

Het intern toezicht is een eigen hoofdstuk. Artikel 5 van het Uitvoeringsbesluit maakt uitzonderingen voor aanbieders met tien of minder zorgverleners. Er is daarnaast een uitzondering tot vijftig zorgverleners voor wie geen verblijf en geen medisch specialistische zorg levert. Valt u buiten die uitzonderingen, dan gelden de eisen van artikel 6.

• Ten minste drie natuurlijke personen. Een toezichthoudend orgaan van twee volstaat niet.
• Vier jaar per benoemingstermijn. Eenmaal te verlengen, dus acht jaar in totaal.
• Al dan niet aaneengesloten. Een tussenpauze reset de teller niet.

Om een idee van de schaal te geven: in 2022 kwamen er 14.495 meldingen binnen. In datzelfde jaar zijn 386 vergunningen verleend en 25 aanvragen afgewezen. De vergunning is dus geen zeef met een fijne maas.

Wat er gebeurt als u niet voldoet

Het toezicht ligt bij de IGJ, op grond van artikel 11. De inspectie kan een last onder dwangsom opleggen, op grond van artikel 12. Die bevoegdheid geldt niet voor de meldplicht zelf. Voor overtreding daarvan bestaat een bestuurlijke boete, op grond van artikel 13.

Er is nog een gevolg dat vaker pijn doet. Zonder geldige vergunning is contracteren lastig, en bij een overname wordt zij standaard uitgevraagd. Wie zijn dossier niet op orde heeft, ontdekt dat op het slechtste moment.

Wat u deze week doet

Zoek uw vergunning op en kijk op welke rechtspersoon zij staat. Vergelijk dat met de rechtspersoon die de zorg nu feitelijk levert. Bij holdingstructuren en werkmaatschappijen loopt dat vaak uiteen. Controleer daarna of de omschreven zorgvorm nog klopt.

Kijk vervolgens naar uw intern toezicht. Zijn het drie natuurlijke personen? Klopt de zittingsduur met vier jaar en éénmaal verlengen? Tel daarbij eerdere termijnen mee, ook als er een pauze tussen zat. En leg ten slotte vast wie een wijziging in de zorgvorm meldt.

Mijn oordeel: de geschrapte tien-grens zorgt nog jaren voor verwarring. Ga er niet van uit dat een adviseur de wijziging heeft gevolgd.

Staat uw vergunning op de juiste rechtspersoon?

Bronnen

• Wet toetreding zorgaanbieders, artikelen 2, 3, 4, 11, 12, 13 en 17a. wetten.overheid.nl
• Uitvoeringsbesluit Wtza, artikelen 5 en 6 — intern toezicht en de eisen daaraan. wetten.overheid.nl
• Verzamelwet VWS 2023, Staatsblad 2024, 322 — schrapping van de grens van tien zorgverleners in artikel 4 Wtza. officielebekendmakingen.nl
• Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Toetreding zorgaanbieders: melden en vergunning. igj.nl
• CIBG. Meldingen en vergunningen Wtza. toetredingzorgaanbieders.nl

Bijgewerkt op 21 augustus 2026. De cijfers over meldingen en vergunningen betreffen 2022, het laatste volledig gepubliceerde jaar.