Begroting en jaarplan
De financiële en inhoudelijke vertaling van het beleid naar één jaar, die door het bestuur wordt vastgesteld en door de raad van toezicht wordt goedgekeurd.
Governance Woordenboek · Toezichtinstrumenten en verantwoording · juridische stand augustus 2026
De Governancecode Zorg 2022 verlangt in art. 5.2.2 dat de statuten bepalen dat onder meer de vaststelling van de begroting is onderworpen aan goedkeuring van de raad van toezicht. Dat maakt de begroting het belangrijkste jaarlijkse sturingsmoment van de raad van toezicht: het is het enige besluit waarmee hij vooraf richting geeft in plaats van achteraf te oordelen.
In de praktijk wordt die kans zelden benut. De begroting komt laat, is dik, en de bespreking gaat over de sluitpost. Een raad die stuurt, stelt eerder in het jaar drie vragen: welke aannames zitten onder de omzet, welke aannames onder de personele bezetting, en wat gebeurt er als die aannames niet uitkomen. Dat laatste is de brug naar risicomanagement.
Het jaarplan is de inhoudelijke tegenhanger: wat gaat de organisatie doen, welke doelen horen daarbij en waaraan is te zien of ze gehaald zijn. Zonder die koppeling wordt de begroting een boekhoudkundig document en het jaarplan een verlanglijst. Samen vormen zij de basis voor de managementinformatie en kpi's waarmee gedurende het jaar wordt gevolgd of het klopt.
De begroting hoort te volgen uit de meerjarenstrategie. Waar de begroting elk jaar opnieuw uit de vorige begroting wordt afgeleid, is de strategie feitelijk buiten werking gesteld.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Rechtsvormneutraal: van toepassing bij elke rechtspersoon van Boek 2 BW
- De begroting is doorgaans statutair aan goedkeuring van de raad van toezicht onderworpen
- Het jaarplan is de inhoudelijke tegenhanger en heeft zelden een formele status
- Bij verenigingen stelt de algemene vergadering de begroting soms zelf vast
Sectoren
Deels sectorspecifiek. De Governancecode Zorg 2022 verlangt in art. 5.2.2 dat de statuten bepalen dat de vaststelling van de begroting, het jaarverslag, de jaarrekening, de resultaatbestemming en de beleidsplannen aan goedkeuring van de raad van toezicht zijn onderworpen. Daarmee is de begroting het belangrijkste jaarlijkse sturingsmoment van de raad van toezicht.
Wat dit betekent in de praktijk
Vraag bij de begroting altijd de vorige twee jaren erbij, met de realisatie ernaast. Structurele afwijkingen in dezelfde richting zijn geen tegenvallers maar een begrotingssystematiek die niet klopt, en dat is een governance-vraag en geen financiële.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Meerjarenstrategie
- Managementinformatie en kpi's
- Risicomanagement
- Jaarrekening
- Goedkeuringsrecht van de raad van toezicht
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Governancecode Zorg 2022, Brancheorganisaties Zorg Art. 5.2.2.
- Peij, S. C. (Red.). (2022). Handboek corporate governance (7e druk). Boom. Hoofdstuk over planning en control.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.