Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement

Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement is de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders tegenover de curator voor het tekort in het faillissement, als zij hun taak kennelijk onbehoorlijk hebben vervuld en dat een belangrijke oorzaak van het faillissement is.

Governance Woordenboek · Crisis, conflict en ingrijpen · juridische stand september 2026

Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement staat in artikel 2:138 BW voor de NV en in artikel 2:248 BW voor de BV. Elke bestuurder is hoofdelijk aansprakelijk voor het tekort als het bestuur zijn taak kennelijk onbehoorlijk heeft vervuld. Daarnaast moet dat een belangrijke oorzaak van het faillissement zijn. De curator stelt de vordering in, en zij betreft de drie jaar vóór het faillissement.

Voor de administratie en de jaarrekening geldt een strenge regel. Heeft het bestuur de administratieplicht van artikel 2:10 BW geschonden, of de jaarrekening niet tijdig openbaar gemaakt, dan staat de onbehoorlijke taakvervulling vast. Bovendien wordt dan vermoed dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is. Een onbelangrijk verzuim telt echter niet mee.

Voor een stichting geldt dezelfde regeling via artikel 2:300a BW. Het bewijsvermoeden bij een gebrekkige administratie geldt daar echter niet altijd. Het speelt alleen als de stichting vennootschapsbelasting betaalt, of wettelijk een financiële verantwoording moet opstellen die gelijkstaat aan een jaarrekening. Voor een zorgstichting is daarom de vraag van belang welke verantwoordingsplicht de Wet marktordening gezondheidszorg haar oplegt.

Ook toezichthouders lopen dit risico. Artikel 2:149 en 2:259 BW verklaren de regeling van toepassing op commissarissen, en artikel 2:300a lid 3 BW doet dat voor de toezichthouders van een stichting. Een bestuurder ontloopt de aansprakelijkheid alleen als hem persoonlijk niets te verwijten valt en hij tijdig maatregelen nam. Bovendien kan de rechter het bedrag matigen.

Ook wel: faillissementsaansprakelijkheid, aansprakelijkheid voor het boedeltekort, artikel 2:248 BW.

Wat bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement betekent in de praktijk

Na een faillissement onderzoekt de curator doorgaans eerst de administratie en de openbaar gemaakte jaarrekeningen. Een te late publicatie is dus een van de eerste dingen die hij ziet. Daarom hoort tijdige vaststelling en deponering een vast punt op de jaaragenda van bestuur en raad van toezicht te zijn. Een kleine vertraging lijkt onschuldig, maar verschuift wel de bewijslast.

Wie bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement wil voorkomen, legt vooral vast wat hij deed zodra de continuïteit wankelt. Notulen, liquiditeitsprognoses en adviezen van deskundigen vormen later namelijk het verweer. Bovendien is een tijdige melding van betalingsonmacht bij de Belastingdienst belangrijk, omdat daar een eigen aansprakelijkheid aan vastzit. Een toezichthouder die vragen stelde en die vastlegde, staat daardoor sterker dan een toezichthouder die zweeg.

Kwijting door decharge staat niet in de weg aan de vordering van de curator (artikel 2:248 BW). De regeling ziet op onbehoorlijke taakvervulling in de drie jaar vóór het faillissement.

Bronnen

• Artikel 2:138 en 2:248 BW, over de aansprakelijkheid van bestuurders van de NV en de BV in faillissement.
• Artikel 2:300a BW, over de overeenkomstige toepassing op de stichting en haar toezichthouders.
• Artikel 2:149 en 2:259 BW, over de toepassing op commissarissen.
• Artikel 2:10 BW, over de administratieplicht.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in september 2026.