Home » Governance Woordenboek » Bevoegd gezag

Bevoegd gezag

De rechtspersoon of het bestuursorgaan dat een school in stand houdt en juridisch verantwoordelijk is voor alles wat de onderwijswetgeving van die school vraagt.

Governance Woordenboek · Organen en rollen · juridische stand augustus 2026

Bevoegd gezag is een wettelijke rol en geen rechtsvorm. Artikel 1 van de Wet op het primair onderwijs en artikel 1.1 van de Wet voortgezet onderwijs 2020 definiëren het als een lijst van mogelijke dragers. Bij een openbare school kan dat het college van burgemeester en wethouders zijn, een orgaan uit een gemeenschappelijke regeling, een openbare rechtspersoon of een stichting voor openbaar onderwijs. Bij een bijzondere school is het een privaatrechtelijke rechtspersoon.

Een verschil tussen de twee wetten wordt vaak gemist. De Wet voortgezet onderwijs 2020 laat bij bijzonder onderwijs uitdrukkelijk ook een natuurlijke persoon toe als bevoegd gezag. De Wet op het primair onderwijs doet dat niet. Voor de samenwerkingsschool, waarin openbaar en bijzonder onderwijs samengaan, wijzen beide wetten een aparte stichting aan.

Waarvoor het bevoegd gezag verantwoordelijk is, staat verspreid in dezelfde wetten. Artikel 10 van de WPO bepaalt dat het zorg draagt voor de kwaliteit van het onderwijs, waaronder het naleven van de voorschriften en het uitvoeren van het stelsel van kwaliteitszorg. Artikel 4c legt de zorgplicht voor de sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen bij hetzelfde bevoegd gezag. En het bevoegd gezag ontvangt de bekostiging.

Bevoegd gezag en schoolbestuur zijn niet hetzelfde. Een bevoegd gezag houdt vaak meerdere scholen in stand, terwijl schoolbestuur een een-op-eenrelatie met een school suggereert. Binnen het bevoegd gezag onderscheidt de wet bovendien bestuur en intern toezicht; in het spraakgebruik duidt schoolbestuur alleen op het uitvoerende deel. En bij openbaar onderwijs kan het bevoegd gezag een gemeentelijk bestuursorgaan zijn.

Ook wel: schoolbestuur, instandhouder.

Op wie is dit van toepassing?

Rechtsvormen

  • Openbaar onderwijs: B en W, een gemeenschappelijke regeling, een openbare rechtspersoon of een stichting
  • Bijzonder onderwijs: een privaatrechtelijke rechtspersoon; in het vo ook een natuurlijke persoon
  • Samenwerkingsschool: een daarvoor opgerichte stichting

Sectoren

Primair, speciaal en voortgezet onderwijs.

Wat het bevoegd gezag betekent in de praktijk

Begin elke opdracht met de vraag wie formeel het bevoegd gezag is. Bij een stichting met een raad van toezicht is dat eenvoudig. Bij openbaar onderwijs met een gemeentelijke bestuursvorm ligt de bevoegdheid ergens anders dan waar het gesprek plaatsvindt, en dan lopen besluiten vast op een plek die niemand had voorzien.

Het inspectietoezicht richt zich op het bestuur en niet op de losse school. De Wet op het onderwijstoezicht verplicht de inspectie ten minste elke vier jaar een representatief aantal scholen onder een bestuur te bezoeken. Uw informatiepositie als toezichthouder moet dus bestuursbreed zijn: een goed beeld van een enkele school zegt weinig over wat de inspectie zal aantreffen.

De wet verplicht letterlijk tot vierjaarlijkse schoolbezoeken onder een bestuur, niet tot een vierjaarlijks onderzoek bij het bestuur. Dat het onderzoek bij het bestuur begint, is de uitwerking die de inspectie eraan geeft.

Verwante begrippen

In het woordenboek

Verder lezen op deze site

Bronnen

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.

Twijfelt u of dit bij u op orde is?

De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.

Naar de governance-scan Doe eerst de gratis check