Board evaluation
De periodieke beoordeling van het functioneren van de raad van toezicht als geheel, van zijn commissies, van de voorzitter en van de individuele leden.
Governance Woordenboek · Toezichtinstrumenten en verantwoording · juridische stand augustus 2026
De Britse norm staat in provision 21: er moet een formele en grondige jaarlijkse beoordeling zijn van de board, zijn commissies, de voorzitter en de individuele bestuurders. De voorzitter geeft daarnaast opdracht tot een regelmatig extern begeleide beoordeling, en bij FTSE 350-vennootschappen ten minste eens per drie jaar. De externe beoordelaar wordt in het jaarverslag genoemd.
Daar hoort sinds juli 2023 een tweede laag bij. Het Chartered Governance Institute publiceerde toen namelijk een gedragscode voor wie zulke beoordelingen uitvoert, met een accreditatie- en opleidingsprogramma erbij. Daarmee is niet alleen de raad van commissarissen onderwerp van normering geworden, maar ook de beoordelaar zelf. Nederland kent zoiets niet, en daardoor verschilt de kwaliteit van externe begeleiding hier sterk.
In Nederland is het beeld versnipperd. Bepaling 2.2.6 van de Corporate Governance Code vraagt jaarlijks een evaluatie buiten aanwezigheid van het bestuur. Over externe begeleiding zegt zij alleen dat die periodiek plaatsvindt. Er staat dus geen termijn bij, en evenmin een plicht om de beoordelaar in het jaarverslag te noemen.
De sectorcodes zijn juist scherper. De Governancecode Zorg vraagt jaarlijks, en ten minste eens per drie jaar onder begeleiding van een onafhankelijke externe deskundige. Bij woningcorporaties is de tweejaarstermijn zelfs wettelijk verankerd in artikel 30 van de Woningwet. Het funderend onderwijs vraagt eveneens jaarlijks, met externe begeleiding eens per vier jaar.
Ook wel: zelfevaluatie, board performance review.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Zorg: jaarlijks, extern begeleid ten minste eens per drie jaar
- Woningcorporaties: extern begeleid eens per twee jaar, wettelijk verankerd
- Onderwijs: jaarlijks, extern begeleid eens per vier jaar
Sectoren
Alle sectoren met intern toezicht; de frequentie van externe begeleiding verschilt sterk.
Wat board evaluation betekent in de praktijk
De vier Nederlandse regimes naast elkaar zetten is verhelderend. Corporaties twee jaar, zorg drie jaar, onderwijs vier jaar, en beursvennootschappen periodiek zonder termijn. Wie in meerdere sectoren toezicht houdt, moet dus per zetel een ander ritme bijhouden. Zet die frequentie in het rooster van aftreden, want anders schuift zij ongemerkt op.
De Britse code vraagt de externe beoordelaar in het jaarverslag te noemen en te melden welke andere banden die met de organisatie heeft. Geen enkele Nederlandse code kent die eis. Neem hem toch vrijwillig over. Het is namelijk de goedkoopste manier om de onafhankelijkheid van uw eigen evaluatie aantoonbaar te maken.
Bepaling 2.2.7 van de Corporate Governance Code vraagt daarnaast jaarlijks een evaluatie van het bestuur, eveneens buiten diens aanwezigheid, mede in het licht van de opvolging van bestuurders.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Zelfevaluatie
- Executive session
- Beoordeling van het bestuur
- Toezichtvisie
- Reglement raad van toezicht
- Visitatie
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Financial Reporting Council, UK Corporate Governance Code 2024, provision 21.
- Governancecode Zorg 2022, bepaling 7.3.1 over de jaarlijkse evaluatie van de raad van toezicht.
- Woningwet, artikel 30. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.