Branchecode goed bestuur in het mbo

De door de minister aangewezen gedragscode voor bestuur en toezicht bij instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs.

Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026

Het mbo kent een eigen code met een wettelijke haak. Artikel 2.5.4 lid 1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs bepaalt dat het bevoegd gezag in het bestuursverslag verantwoording aflegt over de omgang met een branchecode voor goed bestuur. Datzelfde artikel maakt het mogelijk zo'n code bij ministeriële regeling aan te wijzen. De code krijgt daardoor een steviger status dan een sectorafspraak.

De huidige versie is die van 2025. De Regeling aanwijzing Branchecode goed bestuur in het mbo 2025 wijst de Code goed bestuur in het mbo 2025 aan en trok de regeling uit 2020 in. Zij werkt terug tot en met 1 augustus 2025. De code staat als bijlage bij de regeling en is dus via de wettenbank te raadplegen.

De verplichting is een verantwoordingsplicht en geen nalevingsplicht. De wet vraagt niet dat elke bepaling wordt gevolgd, maar dat de instelling uitlegt hoe zij met de code omgaat. Die formulering laat dus ruimte voor afwijking met motivering. Bovendien maakt zij het bestuursverslag tot de plek waar het gesprek over governance zichtbaar wordt.

Toezicht komt uit twee richtingen. De inspectie betrekt het bestuurlijk handelen bij haar vierjaarlijkse onderzoek, en de sector kent een eigen monitoringscommissie die de werking van de code volgt. Daarmee lijkt het stelsel op dat van de zorg: een code van de branche, met een eigen commissie ernaast. Het verschil is dat de wet hier expliciet naar de code verwijst.

Ook wel: Code goed bestuur in het mbo, mbo-code.

Wat de branchecode in het mbo betekent in de praktijk

Voor een toezichthouder in het mbo is de code een agenda. Zij beschrijft de verhouding tussen college van bestuur en raad van toezicht, de rol van de medezeggenschap en de omgang met tegenspraak. Daarom loont het de code jaarlijks langs de eigen praktijk te leggen. De uitkomst van die vergelijking hoort vervolgens in het bestuursverslag.

Let op het verschil met het funderend onderwijs. Daar geldt de Governancecode Funderend Onderwijs, die verbindend is via het lidmaatschap van de sectorraden. In het mbo loopt de binding juist via de wet en de aanwijzing door de minister. Wie in beide sectoren toezicht houdt, moet dat onderscheid dus scherp hebben.

De code is als bijlage bij de regeling gepubliceerd. Een verwijzing zonder jaartal is daardoor snel verouderd, dus noem altijd de versie 2025.

Bronnen

• Regeling aanwijzing Branchecode goed bestuur in het mbo 2025, met de code als bijlage.
• Wet educatie en beroepsonderwijs, artikel 2.5.4 over het bestuursverslag.
• MBO Raad, over goed bestuur en de monitoringscommissie.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.