Concernverband

Een groep van juridisch zelfstandige rechtspersonen die organisatorisch met elkaar verbonden zijn onder centrale leiding.

Governance Woordenboek · Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden · juridische stand augustus 2026

Veel zorgorganisaties zijn in werkelijkheid concerns: een holdingstichting met werkmaatschappijen, een vastgoedentiteit, een facilitair bedrijf, een stichting derdengelden en soms een aantal samenwerkingsvehikels. Elk van die entiteiten is een zelfstandige rechtspersoon met een eigen bestuur, eigen statuten en een eigen taakopdracht.

Dat levert een structureel governanceprobleem op: het belang van de dochter is niet automatisch gelijk aan het concernbelang. Een bestuurder van een dochter die een besluit neemt dat de dochter schaadt maar het concern helpt, kan zich niet zonder meer verschuilen achter de concernleiding. Waar dezelfde personen in meerdere besturen zitten, ontstaat bovendien vrijwel per definitie tegenstrijdig belang bij transacties tussen groepsmaatschappijen.

Toezicht is in concerns de zwakke plek: er is doorgaans één raad van toezicht op holdingniveau, terwijl de risico's zich in de dochters materialiseren. Een expliciete concerngovernance — welke besluiten van dochters vragen goedkeuring, hoe loopt de informatiestroom, wie is bestuurder van wat — is bij complexe structuren geen luxe. Bij een concernverband is een goede governance van de zorg essentieel.

Ook wel: holdingstructuur, groepsstructuur, concern.

Wat dit betekent in de praktijk

Complexe structuren zijn zelden zonder reden ontstaan, maar de reden is vaak achterhaald. Vraag bij elke entiteit waarom zij bestaat en wat er zou gebeuren als zij verdween. In een derde tot de helft van de gevallen is er geen actueel antwoord — en dat is meteen een van de meest concrete verbetervoorstellen die u kunt doen.

Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.

Bronnen

• Hamers, J. J. A., Schwarz, C. A., & Zaman, D. F. M. M. (Red.). (2018). Handboek stichting en vereniging (3e herziene druk). Uitgeverij Paris. Hoofdstuk 29, de stichting binnen concernverband.
• Brink-van der Meer, J. E., Huizink, J. B., & Van Leeuwen, B. H. A. (2022). Rechtspersoon, vennootschap en onderneming (6e druk, Studiereeks Burgerlijk Recht 7). Wolters Kluwer.
• Burgerlijk Wetboek Boek 2 (Rechtspersonen) Art. 2:24a en 2:24b BW; art. 2:11 BW.

Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.