ESG
De verzamelterm voor drie beoordelingsgebieden waarop organisaties worden getoetst: milieu, sociale verhoudingen en bestuur.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
De term komt uit de beleggingswereld. Hij verschijnt in 2004 in het rapport Who Cares Wins, een initiatief van het Global Compact van de Verenigde Naties op uitnodiging van secretaris-generaal Kofi Annan, onderschreven door ruim twintig financiële instellingen. De opstellers kozen bewust voor drie concrete letters omdat woorden als duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen te veel interpretaties toelieten.
ESG is geen norm. Er is geen standaardsetter, geen definitie met rechtskracht en geen conformiteitsbeoordeling. Het is een indeling van onderwerpen in drie gebieden, bedoeld om een gesprek en een analyse te ordenen. Wie zegt te voldoen aan ESG, zegt strikt genomen niets, want er is niets om aan te voldoen.
De verhouding tot het Europese recht is wel te ordenen. De CSRD bepaalt wie moet rapporteren en dat er assurance op moet. De ESRS bepalen hoe en over welke datapunten. ESG is slechts de indeling van het onderwerp, en u ziet die indeling letterlijk terug in de standaarden: E1 tot en met E5 voor milieu, S1 tot en met S4 voor sociaal, G1 voor bestuur.
De grootste praktische kritiek betreft de ratings. Verschillende aanbieders geven dezelfde organisatie structureel verschillende scores, methodologieën zijn deels vertrouwelijk en de wegingen lopen uiteen. Dat was de aanleiding voor Verordening (EU) 2024/3005 over ESG-ratingaanbieders, die sinds 2 juli 2026 van toepassing is en het toezicht bij ESMA legt.
Ook wel: environmental social governance, duurzaamheidscriteria.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geen juridische status: een categorisering, geen norm
- Wordt verplichtend via de CSRD en de ESRS, niet uit zichzelf
- ESG-ratingaanbieders staan sinds 2 juli 2026 onder Europees toezicht
Sectoren
Alle sectoren. In de zorg vooral via financiers, verzekeraars en de inkoopketen.
Wat ESG betekent in de praktijk
Wees precies wanneer iemand om uw ESG-beleid vraagt. Vraagt de bank naar risico's voor uw kredietwaardigheid, of vraagt een cliëntenraad naar uw effect op de omgeving? Dat zijn twee verschillende vragen, en de eerste is niet de tweede. De verwarring tussen risico voor de organisatie en impact op de wereld zit ingebakken in de term.
Een goede ESG-score is geen bewijs van naleving van de CSRD, en omgekeerd. Ratings kijken overwegend naar financiële materialiteit; de Europese standaarden eisen uitdrukkelijk ook impactmaterialiteit. Wie het ene voor het andere aanziet, maakt een categoriefout die pas bij de accountantscontrole zichtbaar wordt.
De letter G staat voor governance en is in de ESRS uitgewerkt in slechts een standaard, G1 over bedrijfsvoering. Wie een governance-oordeel zoekt, vindt in ESG minder dan de naam belooft.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- CSRD
- Dubbele materialiteit
- Belanghebbenden
- Governancecode Zorg
- Corporate Governance Code
- Meerjarenstrategie
Verder lezen op deze site
Bronnen
- UN Global Compact, Who Cares Wins, 2004.
- Richtlijn (EU) 2022/2464 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772.
- Verordening (EU) 2024/3005 betreffende ESG-ratingactiviteiten.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.