Governancecode Funderend Onderwijs

De gezamenlijke code van de PO-Raad, de VO-raad en de VTOI-NVTK voor bestuur en intern toezicht in het primair en voortgezet onderwijs.

Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026

De code dateert van 25 juni 2025. Zij verving de Code Goed Bestuur van de PO-Raad en de Code Goed Onderwijsbestuur VO uit 2019. De ledenvergaderingen van de PO-Raad en de VO-raad stemden in op 5 juni 2025, die van de VTOI-NVTK op 25 juni. Nieuw is dat een en dezelfde code nu geldt voor het bestuur en voor het intern toezicht, en voor beide sectoren tegelijk.

De code kent vijf principes: verantwoordelijkheid, verbinding, lerend vermogen, integriteit en openheid. Verantwoordelijkheid is daarbij het overkoepelende principe. Let op het karakter ervan. De code spreekt van pas toe en leg uit. Bestuur en intern toezicht moeten de principes dus toepassen en daarnaast zichtbaar maken hoe zij dat doen. Dat is het omgekeerde van comply or explain, waar uitleg juist een alternatief is voor toepassing.

De verbindendheid loopt niet via de wet maar via het lidmaatschap. De hoofdstukken 4 tot en met 6 bevatten de lidmaatschapseisen per vereniging. Een bepaling in de Wet op het primair onderwijs of de Wet voortgezet onderwijs 2020 die naar deze code verwijst, bestaat niet. Wel verplicht artikel 17c van de WPO het intern toezicht om toe te zien op naleving van de code voor goed bestuur en op de afwijkingen daarvan.

Handhaving gebeurt door de Governancecommissie Funderend Onderwijs, met een kamer voor het primair en een kamer voor het voortgezet onderwijs. Edith Hooge is per 1 september 2026 aangetreden als onafhankelijk voorzitter. De commissie stimuleert toepassing, spreekt leden aan die de lidmaatschapseisen niet naleven en kan bij signalen van belanghebbenden onderzoek doen.

Ook wel: code goed bestuur onderwijs, code goed onderwijsbestuur.

Wat de Governancecode Funderend Onderwijs betekent in de praktijk

Twee eisen zijn hard en meetbaar. Het intern toezicht stelt een rooster van aan- en aftreden vast met een maximale zittingstermijn van vier jaar en een maximale totale zittingsduur van acht jaar. Neemt het intern toezicht bij een crisis tijdelijk bestuurlijke taken over, dan mag dat ten hoogste zes maanden duren en telt die periode mee in de zittingstermijn.

De code vraagt van een bestuurder om eens in de vijf jaar deel te nemen aan accreditatie. Voor leden van de VO-raad geldt daarbij 1 januari 2031 als uiterste datum. Wie uit de zorg komt, herkent hier de permanente educatie van de NVZD. Het verschil is dat accreditatie in het onderwijs een lidmaatschapseis is en geen norm uit de code zelf.

Verwijzingen naar de Code Goed Bestuur PO of de Code Goed Onderwijsbestuur VO 2019 in statuten en reglementen zijn sinds 25 juni 2025 achterhaald. Controleer die teksten bij de eerstvolgende wijziging.

Bronnen

• PO-Raad, Governancecode Funderend Onderwijs van 25 juni 2025, met de vijf principes en de lidmaatschapseisen.
• VO-raad, bericht over de geactualiseerde Governancecode Funderend Onderwijs en de lidmaatschapseisen.
• Wet op het primair onderwijs, artikelen 17b en 17c. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.