Governancecode Woningcorporaties

De sectorcode van Aedes en de VTW met waarden en normen voor het bestuur en de raad van commissarissen van een woningcorporatie.

Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026

De huidige versie geldt vanaf 1 januari 2025 en verving de code uit 2020. De leden van Aedes en van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties stemden er eind november 2024 mee in. De code kent vijf principes. Het eerste gaat over waarden en normen die passen bij de maatschappelijke opdracht. Daarna volgen aanspreekbaarheid en verantwoording, geschiktheid van bestuur en raad van commissarissen, dialoog met belanghebbende partijen, en beheersing van de risico's die aan de activiteiten verbonden zijn.

Deze code maakt het onderscheid tussen harde en uitlegbare bepalingen scherper dan andere sectorcodes. Elke bepaling draagt een markering. Bij pas toe is afwijken niet mogelijk. Bij pas toe of leg uit mag een corporatie afwijken wanneer dat naar haar oordeel tot een beter resultaat leidt, maar zij moet die afwijking op inzichtelijke wijze onderbouwen.

De verbindendheid loopt via het lidmaatschap. Naleving is zowel bij Aedes als bij de VTW in de statuten geregeld. De Woningwet en het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting verwijzen niet naar de code. Wat wel in de wet staat, zijn de normen waar de code naar terugverwijst: de benoemingstermijnen van commissarissen, de zienswijze bij benoeming en de vierjaarlijkse visitatie.

Handhaving loopt langs twee sporen die u uit elkaar moet houden. De Commissie Governancecode Woningcorporaties behandelt klachten van belanghebbenden, uitdrukkelijk ook van huurders en woningzoekenden. Haar uitspraken zijn dwingend; de besturen van Aedes en de VTW beslissen daarna over sancties, met verlies van het lidmaatschap als uiterste. De Autoriteit woningcorporaties handhaaft de wet en niet de code.

Ook wel: Aedes-code, corporatiecode.

Wat de Governancecode Woningcorporaties betekent in de praktijk

Drie normen komen elk jaar terug. Een commissaris wordt benoemd voor ten hoogste vier jaar en zit in totaal ten hoogste acht jaar; die grens staat in artikel 30 van de Woningwet. De raad van commissarissen bespreekt jaarlijks het eigen functioneren en doet dat eens per twee jaar onder onafhankelijke externe begeleiding. En de VTW vraagt van commissarissen ten minste vijf punten permanente educatie per kalenderjaar.

Wie de code naast de Governancecode Zorg legt, ziet een verschil in toon. De corporatiecode normeert scherper en markeert per bepaling. Dat maakt de afwijking ook beter bespreekbaar: u kunt in het jaarverslag precies aanwijzen van welke bepaling u afwijkt en waarom. Neem die onderbouwing op in het verslag van de raad van commissarissen, niet in een bijlage.

De beroepsregel van de VTW over de bezoldiging van commissarissen is sinds 2023 een adviesregeling. De harde norm is de Wet normering topinkomens met de jaarlijkse regeling bezoldigingsmaxima voor toegelaten instellingen.

Bronnen

• Aedes, Governancecode Woningcorporaties 2025, met de vijf principes en de markering per bepaling.
• Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties, de codetekst en de toelichting op pas toe of leg uit.
• Woningwet, artikelen 25, 30 en 53a. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.