Governancecode Zorg 2022
De zelfreguleringscode van de Brancheorganisaties Zorg met zeven principes voor goed bestuur en toezicht in de Nederlandse zorg.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
De Governancecode Zorg 2022 geldt sinds 1 januari 2022 en is uitgegeven door de Brancheorganisaties Zorg (BoZ): ActiZ, de Nederlandse ggz, NFU, NVZ en VGN. Lidmaatschap van een van die branches brengt de verplichting mee de code toe te passen.
De code kent zeven principes: goede zorg als fundament; waarden en normen passend bij de maatschappelijke positie; invloed van belanghebbenden; inrichting van de governance; goed bestuur vanuit de maatschappelijke doelstelling; verantwoord toezicht; en continue ontwikkeling van bestuur en toezicht. De opbouw is bewust normatief in plaats van procedureel: de code stelt niet zozeer regels als wel eisen aan de wijze waarop over regels wordt nagedacht en verantwoord.
Handhaving verloopt niet via de rechter maar via zelfregulering. Belanghebbenden — cliëntenraad, ondernemingsraad, patiëntenvereniging, brancheorganisatie — kunnen een toetsingsverzoek indienen bij de Governancecommissie Gezondheidszorg, ondergebracht bij het Scheidsgerecht Gezondheidszorg. De sanctie is niet-juridisch: correctie en in het uiterste geval schorsing of royement als lid van de brancheorganisatie. Uitspraken worden gepubliceerd, en die publiciteit is doorgaans het werkelijke drukmiddel.
Ook wel: GCZ, BoZ-code.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Rechtsvormneutraal. De code bindt via het lidmaatschap van een brancheorganisatie, niet via de rechtsvorm
- In de praktijk vrijwel altijd stichtingen; ook coöperaties en bv's kunnen lid zijn van een branche en dan aan de code gebonden
- De code is geen wet: naleving is een lidmaatschapsverplichting, geen wettelijke plicht
Sectoren
Sectorspecifiek: zorg. De code is uitgegeven door de Brancheorganisaties Zorg — ActiZ, de Nederlandse ggz, NFU, NVZ en VGN — en geldt voor hun leden. Aanpalende sectoren hebben een eigen code: sociaal werk, jeugdzorg, welzijn en onderwijs kennen elk een eigen governancecode. Voor de zorg is dit de maatstaf waaraan IGJ en NZa in hun toezicht refereren.
Wat dit betekent in de praktijk
De code is in een scan het handigste normenkader dat er is, juist omdat hij open normen stelt. Vraag per principe naar het bewijs: waar staat de toezichtvisie, wanneer is de zelfevaluatie gedaan, hoe is de cliëntenraad bij de laatste grote beslissing betrokken. Waar geen bewijs is, is meestal ook geen praktijk.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Aanspreekcultuur
- Corporate governance
- ESG
- Governance van netwerksamenwerking
- Governancecode Funderend Onderwijs
- Governancecode Woningcorporaties
- Governancecommissie Gezondheidszorg
- Innovatie- en Adviescommissie
- Pas toe of leg uit
- Raad van toezicht
- Stewardship-theorie
- Tegenspraak
- Toezichtvisie
- Belanghebbenden
- Kader Goed Bestuur
- Governancecode Sociaal Werk
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Governancecode Zorg 2022, Brancheorganisaties Zorg Zeven principes; toetsingsverzoek via de Governancecommissie Gezondheidszorg bij het Scheidsgerecht Gezondheidszorg.
- Kader Goed Bestuur, IGJ en NZa, versie mei 2022 Kader Goed Bestuur, IGJ en NZa.
- Peij, S. C. (Red.). (2022). Handboek corporate governance (7e druk). Boom. Hoofdstuk 9, corporate governance vanuit juridisch perspectief.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.