Integraal Zorgakkoord
Het landelijke akkoord uit 2022 waarin veertien partijen en het ministerie van VWS afspraken maakten over passende zorg, regionale samenwerking en de beheersing van de zorguitgaven.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
Het akkoord is gesloten op 16 september 2022 en heeft als looptijd 2023 tot en met 2026. Ondertekenaars zijn onder meer ActiZ, de Nederlandse ggz, de Federatie Medisch Specialisten, InEen, de NFU, de NVZ, de NZa, de Patiëntenfederatie, de VNG, V&VN, Zelfstandige Klinieken Nederland, Zorginstituut Nederland, Zorgthuisnl en Zorgverzekeraars Nederland.
Het is geen wet. Het is een bestuurlijk akkoord, en de werking loopt langs andere lijnen: via de zorginkoop van verzekeraars, via de toezichtagenda van de NZa, en via de transformatiemiddelen waarvoor goedkeuring van de marktleider-zorgverzekeraar nodig is.
De onderdelen die de bestuurlijke agenda het meest raken zijn passende zorg, regionale samenwerking, het toekomstbestendig zorglandschap met concentratie en spreiding, versterking van de eerste lijn, en de arbeidsmarkt. Uit onderdeel B volgt de verplichting tot regiobeelden en regioplannen per zorgkantoorregio.
Sinds 2025 staat het IZA niet meer alleen. Op 8 september 2025 zijn het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord en het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg ondertekend. Het aanvullende akkoord loopt tot en met 2028 en bouwt voort op zowel het IZA als het Gezond en Actief Leven Akkoord. De akkoordenstructuur loopt daarmee door tot voorbij de looptijd van het IZA zelf.
Ook wel: IZA.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geen wettelijke verplichting, maar een bestuurlijk akkoord
- Bindt via zorginkoop, toezicht en de toegang tot transformatiemiddelen
- Raakt alle zorgaanbieders in de regio's waar afspraken worden gemaakt
Sectoren
Zorgbreed, met eigen onderdelen voor ziekenhuiszorg, ggz, ouderenzorg, wijkverpleging en de eerste lijn.
Wat het Integraal Zorgakkoord betekent in de praktijk
Voor een raad van toezicht is de vraag niet of het akkoord bindt, maar hoe het doorwerkt in de contracten. De transformatiemiddelen zijn de scherpste prikkel: zonder goedgekeurd transformatieplan geen geld. Vraag hoe uw organisatie in de regionale plannen staat en wat er is aangevraagd.
Let op de horizon. Het IZA eindigt formeel op 31 december 2026, maar de opvolgende akkoorden lopen tot en met 2028. Een meerjarenstrategie die alleen op de IZA-afspraken is gebouwd, loopt daarmee halverwege leeg. Vraag om een doorkijk die verder gaat dan de akkoordperiode.
Het akkoord kent een escalatieroute via het bestuurlijk kwartaaloverleg naar de NZa. Die route is in de praktijk zelden bewandeld en zelden zichtbaar in bestuursstukken.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Regiobeeld en regioplan
- Governance van netwerksamenwerking
- NZa
- Zorgkantoor
- Meerjarenstrategie
- Gemeente als opdrachtgever
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Integraal Zorgakkoord, Samen werken aan gezonde zorg, 16 september 2022. Rijksoverheid.
- Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, 8 september 2025. Rijksoverheid.
- Kamerbrief voortgang IZA en AZWA, 9 april 2026.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.