Jeugdwet
De wet die gemeenten verantwoordelijk maakt voor alle vormen van jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
De Jeugdwet trad op 1 januari 2015 in werking. Art. 2.3 legt de jeugdhulpplicht bij het college van burgemeester en wethouders: als een jeugdige of ouder hulp nodig heeft, treft de gemeente een voorziening. Jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering mogen alleen worden uitgevoerd door gecertificeerde instellingen.
Voor bestuur en toezicht van een jeugdhulpaanbieder komen drie dingen samen die elders zelden samenvallen. De opdrachtgever is de gemeente als opdrachtgever, vaak georganiseerd in een regionale inkooporganisatie. Het kwaliteitstoezicht ligt bij de IGJ. En het toezicht op de financiële gezondheid en de beschikbaarheid van jeugdhulp lag bij de Jeugdautoriteit, waarvan de taken naar de NZa overgaan.
De sector kent structurele tariefdruk en een hoge mate van politieke gevoeligheid. Dat maakt de combinatie van kwaliteitsrisico en continuïteitsrisico hier scherper dan in bijna elke andere zorgsector, en het verklaart waarom vroegsignalering van discontinuïteit in de jeugdzorg als eerste is uitgewerkt.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen, ongeacht rechtsvorm
- Jeugdbescherming en jeugdreclassering alleen door gecertificeerde instellingen
- De gemeente heeft de jeugdhulpplicht (art. 2.3 Jeugdwet)
- Toezicht op kwaliteit bij de IGJ; op beschikbaarheid en financiële gezondheid bij de NZa
Sectoren
Sterk sectorspecifiek. De Jeugdwet trad op 1 januari 2015 in werking. De sector kent structurele tariefdruk en een hoge politieke gevoeligheid, waardoor kwaliteitsrisico en continuïteitsrisico dicht bij elkaar liggen. De vroegsignalering van discontinuïteit is hier als eerste uitgewerkt.
Wat dit betekent in de praktijk
Bij een jeugdhulpaanbieder in nood is de reflex om eerst met de gemeenten te gaan praten. Doe eerst de rekensom: welk deel van de kostprijs wordt door welk tarief gedekt. Zonder dat cijfer is elk gesprek met een inkooporganisatie een gesprek over goede bedoelingen.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Jeugdwet Art. 2.3 Jeugdwet (jeugdhulpplicht van de gemeente).
- Handreiking aanbesteden Wmo 2015 en Jeugdwet, PIANOo Over inkoop in het sociaal domein.
- Leidraad continuïteit van zorg en jeugdhulp (2022), IGJ en NZa Leidraad continuïteit van zorg en jeugdhulp (2022).
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.