Kwaliteitskader
Een sectorbrede kwaliteitsstandaard die is opgenomen in het openbaar register van Zorginstituut Nederland en vastlegt wat vanuit cliëntperspectief nodig is om goede zorg te verlenen.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
Een kwaliteitskader is geen wet, maar het is ook niet vrijblijvend. Opname in het openbaar register maakt het tot kwaliteitsstandaard in de zin van artikel 1 lid 1 Wkkgz. Via artikel 2 lid 2 onder b Wkkgz is handelen in overeenstemming met kwaliteitsstandaarden onderdeel van de wettelijke norm goede zorg. Het kader is daarmee de maatstaf waaraan de IGJ toetst en waarvan afwijking moet worden gemotiveerd.
Het landschap is recent ingrijpend veranderd. Het Generiek Kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan is op 1 juli 2024 in het register opgenomen en vervangt drie eerdere kaders: het Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg, het Kwaliteitskader Wijkverpleging en het addendum voor Wlz-zorg thuis. Voor de gehandicaptenzorg geldt het Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg 2023-2028, dat sinds 13 september 2022 in het register staat.
De ggz kent geen enkelvoudig kwaliteitskader. Daar werken het Landelijk Kwaliteitsstatuut GGZ en een reeks afzonderlijke zorgstandaarden en generieke modules naast elkaar, alle eveneens opgenomen in het register.
Voor een raad van toezicht is het kader de belangrijkste externe ijkstaf voor de eigen informatiepositie. Is de kwaliteitsrapportage van het bestuur niet gestructureerd langs de thema's van het geldende kader, dan kan de raad van toezicht zijn oordeel over kwaliteit niet onderbouwen.
Ook wel: kwaliteitsstandaard.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Het toepassingsbereik volgt uit het kader zelf, niet uit de rechtsvorm
- Stichting, BV en coöperatie vallen er in gelijke mate onder
- Bindend via de norm goede zorg van artikel 2 Wkkgz
Sectoren
Per kader verschillend: het Generiek Kompas raakt verpleeghuiszorg en wijkverpleging, het Kwaliteitskompas de gehandicaptenzorg, en het Landelijk Kwaliteitsstatuut de geneeskundige ggz.
Wat een kwaliteitskader betekent in de praktijk
Vraag om een expliciete koppeling tussen de bestuurlijke kwaliteitsrapportage en de indicatoren van het geldende kader. Ontbreekt die, dan is het toezicht op kwaliteit in feite ongestructureerd, hoe uitgebreid de rapportage ook oogt.
De overgang naar het Generiek Kompas is bij veel organisaties nog niet doorvertaald in de interne sturingsinformatie. Een raad van toezicht die nog rapportages ontvangt op basis van het oude Kwaliteitskader Verpleeghuiszorg, kijkt naar een vervallen kader. Vraag welke normen nu daadwerkelijk gelden en hoe het bestuur afwijkingen motiveert.
De drie oude kaders vervielen bij opname van het Generiek Kompas op 1 juli 2024. Over een overgangstermijn zwijgt het Zorginstituut; veldpartijen spreken van een implementatieperiode.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Kwaliteitsstatuut
- Meldcode huiselijk geweld
- Visitatie
- Wkkgz
- IGJ
- Managementinformatie en kpi's
- Toetsingskader
- Commissie kwaliteit en veiligheid
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, artikelen 1, 2 en 11a tot en met 11d. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Zorginstituut Nederland, Generiek Kompas Samen werken aan kwaliteit van bestaan, opgenomen 1 juli 2024.
- Zorginzicht, Kwaliteitskompas Gehandicaptenzorg 2023-2028.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.