Medisch specialistisch bedrijf (MSB)
Het samenwerkingsverband waarin vrijgevestigde medisch specialisten van een ziekenhuis zich hebben verenigd en waarmee het ziekenhuis contracteert.
Governance Woordenboek · Organen en rollen · juridische stand augustus 2026
Het medisch specialistisch bedrijf ontstond in 2015, toen de integrale bekostiging het onderscheid tussen honorarium en ziekenhuisbudget wegnam. De vrijgevestigde specialisten van een ziekenhuis bundelden zich in één entiteit — in de praktijk meestal een coöperatie, soms een maatschap — die met het ziekenhuis één samenwerkingsovereenkomst sluit. Er is geen wettelijk voorgeschreven rechtsvorm.
Governance-technisch is dit een ongemakkelijke constructie. De raad van bestuur van het ziekenhuis is onder de Wkkgz eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van alle zorg die in het ziekenhuis wordt geleverd, ook de zorg die het MSB levert. Maar het MSB is een zelfstandige rechtspersoon met een eigen bestuur, eigen belangen en eigen leden. De bestuurder heeft dus volledige verantwoordelijkheid en beperkte zeggenschap — precies de combinatie waar governance-problemen uit voortkomen.
De Governancecode Zorg 2022 regelt het MSB niet als aparte categorie. Zij spreekt over professionele zeggenschap en professionele medezeggenschap, en verwacht dat de raad van bestuur zorgt dat professionals invloed hebben op beleid dat hun beroepsuitoefening raakt. Sinds 1 juli 2023 is die verwachting ook wettelijk: art. 3 lid 2 Wkkgz verplicht de instelling zorgverleners in de gelegenheid te stellen invloed uit te oefenen op haar beleid.
De vraag of medisch specialisten verplicht in loondienst moeten, is per augustus 2026 nog niet in wetgeving vertaald. Een Kamermotie van november 2024 vroeg het kabinet om varianten uit te werken; een kostenraming uit 2025 kwam op miljarden en zette het onderwerp op de lange baan.
Ook wel: MSB.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geen wettelijk voorgeschreven rechtsvorm; in de praktijk meestal een coöperatie, soms een maatschap
- De relatie met het ziekenhuis loopt via een samenwerkingsovereenkomst, niet via het vennootschapsrecht
- Het MSB is een zelfstandige rechtspersoon met een eigen bestuur en eigen leden
- De raad van toezicht van het ziekenhuis heeft binnen het MSB geen enkele formele bevoegdheid
Sectoren
Sterk sectorspecifiek. Het MSB bestaat alleen in de medisch-specialistische zorg en ontstond in 2015 met de integrale bekostiging. De raad van bestuur van het ziekenhuis blijft onder de Wkkgz eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van alle geleverde zorg; sinds 1 juli 2023 verplicht art. 3 lid 2 Wkkgz de instelling bovendien zorgverleners invloed te geven op haar beleid.
Wat dit betekent in de praktijk
Vraag bij elk ziekenhuisdossier eerst de samenwerkingsovereenkomst met het MSB op en lees de bepalingen over besluitvorming, kwaliteit en beëindiging. Daar staat wat de bestuurder werkelijk kan afdwingen. Wie dat niet doet, ontwerpt een verbeterplan waarvoor hij de bevoegdheid mist.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Governancecode Zorg 2022, Brancheorganisaties Zorg Art. 1.4 en 3.1 (professionele zeggenschap en medezeggenschap).
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg Art. 3 lid 2 Wkkgz, in werking sinds 1 juli 2023.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.