Modelstatuten zorgstichting

Het gezamenlijke model van NVTZ en NVZD voor de statuten van een zorgstichting, waarin wet, code en praktijk zijn samengebracht.

Governance Woordenboek · Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden · juridische stand augustus 2026

De NVTZ en de NVZD geven samen drie modeldocumenten uit. Het gaat om modelstatuten voor de stichting, een modelreglement voor de raad van bestuur en een modelreglement voor de raad van toezicht. De actuele versie dateert van 2025; een eerdere herziening verscheen in 2022. De modellen zijn juridisch en notarieel getoetst en bedoeld als vertrekpunt voor maatwerk.

De aanleiding voor de herziening was een stapel nieuwe regels. De toelichting noemt onder meer de Wtza met haar uitvoeringsbesluit en uitvoeringsregeling, de Governancecode Zorg 2022 en de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen. Daarnaast noemt zij de Wmg met de regeling openbare jaarverantwoording en de Wmcz 2018. Het model brengt die eisen dus samen in één tekst.

Een aantal onderwerpen keert in elke zorgstichting terug. De statuten regelen doel, samenstelling en benoeming van beide organen, goedkeuringsrechten, vertegenwoordiging, verantwoording en ontbinding. Sinds de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen is bovendien een regeling voor belet en ontstentenis verplicht. Ten slotte bevat het model een regeling voor tegenstrijdig belang, aangevuld met de bepalingen over belangenverstrengeling uit de code.

Ook de medezeggenschap heeft een vaste plek. Het model kent de cliëntenraad een bindende voordracht toe voor ten minste één lid van de raad van toezicht. Daarnaast bevat het een conflictregeling die uitgaat van onderling overleg en, als dat niet lukt, van een onafhankelijke derde. Die keuzes zijn echter geen wet; zij blijven dus aanpasbaar aan de eigen situatie.

Ook wel: modeldocumenten NVTZ en NVZD, modelstatuten stichting.

Wat modelstatuten voor een zorgstichting betekenen in de praktijk

Een model is een beginpunt en geen eindpunt. Het bevat keuzes die voor een grote instelling logisch zijn en voor een kleine organisatie te zwaar. Loop daarom bij elke bepaling na of zij past bij omvang, financiering en medezeggenschap. Een statuut dat niemand herkent, wordt namelijk zelden gebruikt wanneer het erop aankomt.

Bij een statutenwijziging loont een vergelijking met het model. Zet de eigen tekst ernaast en markeer de verschillen, vooral bij goedkeuringsrechten en bij de conflictregeling. Vraag vervolgens per verschil waarom de organisatie ervan afwijkt. Die exercitie duurt een dagdeel en levert meestal meer op dan een volledige herschrijving.

De toelichting bij de modellen noemt ook het vpb-vrijstellingsbesluit van 25 november 2019. Statutaire bepalingen over winstbestemming raken namelijk direct aan de zorgvrijstelling.

Bronnen

• NVTZ, modeldocumenten voor statuten en reglementen van een zorgstichting.
• Toelichting modeldocumenten NVTZ en NVZD, versie 2025.
• Wet bestuur en toezicht rechtspersonen, voor belet, ontstentenis en tegenstrijdig belang.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.