Omvangsgrens intern toezicht
Het aantal zorgverleners waarboven een zorgaanbieder verplicht een onafhankelijke interne toezichthouder moet hebben.
Governance Woordenboek · Organen en rollen · juridische stand augustus 2026
De eis zelf staat in artikel 3 lid 1 Wtza: er moet een interne toezichthouder zijn die toezicht houdt op het beleid van de leiding en op de algemene gang van zaken, en die de leiding met raad ter zijde staat. De grens staat niet in de wet maar in artikel 5 van het Uitvoeringsbesluit Wtza, dat de categorieën aanwijst waarop artikel 3 lid 1 niet van toepassing is.
Er zijn twee drempels, en juist die combinatie gaat vaak mis. Onderdeel d zondert instellingen uit die in de regel met tien of minder zorgverleners zorg verlenen. Onderdeel e zondert daarnaast instellingen uit waarin cliënten niet ten minste een etmaal kunnen verblijven en die in de regel met vijftig of minder zorgverleners werken, mits er geen medisch specialistische zorg is en geen persoonlijke verzorging, begeleiding of verpleging.
Praktisch komt het hierop neer. Bij verblijf, bij medisch specialistische zorg en bij persoonlijke verzorging, begeleiding of verpleging ligt de grens bij meer dan tien zorgverleners. Voor de overige instellingen zonder etmaalverblijf, typisch eerstelijns en kleinschalig, ligt hij bij meer dan vijftig.
Die vijftig is nieuw. Tot 30 juni 2025 stond er in onderdeel e vijfentwintig. Bij besluit van 26 mei 2025 is dat vervangen door vijftig, met ingang van 1 juli 2025. Onderdeel d met de tien is ongewijzigd gebleven. Wie nog uitgaat van vijfentwintig, werkt met een achterhaalde norm.
Ook wel: drempel intern toezicht, verplichte raad van toezicht Wtza.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geldt voor vergunningplichtige instellingen, ongeacht rechtsvorm
- Meer dan tien zorgverleners bij verblijf, medisch specialistische zorg of persoonlijke verzorging, begeleiding en verpleging
- Meer dan vijftig zorgverleners bij overige instellingen zonder etmaalverblijf
Sectoren
Zorgbreed. Academische ziekenhuizen en enkele justitiële en pgb-gefinancierde instellingen zijn categoraal uitgezonderd.
Wat de omvangsgrens voor intern toezicht betekent in de praktijk
De eisen gaan verder dan het aantal. Artikel 6 van het Uitvoeringsbesluit vraagt ten minste drie natuurlijke personen, benoemd voor ten hoogste vier jaar en eenmaal met ten hoogste vier jaar te verlengen. Artikel 7 borgt de onafhankelijkheid, artikel 8 vraagt een profielschets en artikel 9 regelt de informatievoorziening aan de toezichthouder.
Een groeiende organisatie schuift op een dag over de grens heen. In de regel is daarbij het criterium, dus een incidentele piek telt niet. Maar bestuurders zien de overschrijding zelden aankomen. Vraag jaarlijks om de telling en leg vast hoe die is gemaakt, want bij een vergunningaanvraag of een inspectiebezoek moet u hem kunnen laten zien.
De wet kent geen individuele ontheffing. Artikel 3 lid 4 Wtza voorziet alleen in categorale uitzondering bij algemene maatregel van bestuur.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Wtza
- Uitvoeringsbesluit Wtza
- Vergunningplicht Wtza
- Gelaagd toezicht in een concern
- Raad van toezicht
- Onafhankelijkheid
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet toetreding zorgaanbieders, artikel 3. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Uitvoeringsbesluit Wtza, artikelen 5 tot en met 9. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Besluit van 26 mei 2025 tot verhoging van de norm voor intern toezicht, Staatsblad 2025, 147.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.