Onderlinge waarborgmaatschappij

Een vereniging die bij notariële akte is opgericht om met haar eigen leden verzekeringsovereenkomsten te sluiten, in het verzekeringsbedrijf dat zij voor hen uitoefent.

Governance Woordenboek · Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden · juridische stand augustus 2026

De onderlinge waarborgmaatschappij is volgens artikel 2:53 lid 2 BW een bijzondere vereniging. Zij verzekert haar eigen leden, en dat doel moet uit de statuten blijken. Daarmee verschilt zij wezenlijk van een verzekeraar met aandeelhouders: wie zich verzekert, is tegelijk lid. Winst is dus geen doel op zich, maar een middel om de premie en de dekking in balans te houden.

De letters achter de naam zeggen iets over geld. Artikel 2:55 BW maakt de leden namelijk aansprakelijk voor een tekort bij ontbinding. Artikel 2:56 BW staat toe die plicht uit te sluiten of te beperken, mits de naam eindigt op U.A. of B.A. Ontbreken die letters, dan geldt W.A. en lopen de leden dus wel degelijk risico.

De zeggenschap ligt bij de algemene vergadering van leden. Bij een grote onderlinge wordt dat echter getemperd. Artikel 2:63b BW kent namelijk dezelfde drie criteria als bij de structuurvennootschap, en artikel 2:63f BW schrijft dan een raad van commissarissen voor. Dat orgaan benoemt en ontslaat de bestuurders en keurt de zware besluiten goed.

Daarbovenop komt het financiële toezicht. Een verzekeraar heeft namelijk een vergunning van De Nederlandsche Bank nodig op grond van de Wet op het financieel toezicht. Bestuurders en commissarissen worden daarom vooraf getoetst op geschiktheid en betrouwbaarheid. De governance van een onderlinge kent dus twee sporen die naast elkaar lopen en elkaar niet vervangen.

Ook wel: onderlinge, OWM, waarborgmaatschappij.

Wat een onderlinge waarborgmaatschappij betekent in de praktijk

Voor een toezichthouder is het ledenbelang de kern. De leden zijn namelijk klant, eigenaar en risicodrager tegelijk, en die drie rollen kunnen botsen. Een premieverlaging verhoogt bijvoorbeeld het klantbelang en verlaagt de buffer. Daarom hoort de afweging tussen solvabiliteit en premie expliciet in het verslag van de raad van toezicht terug te komen.

Let ook op de afstand tot de leden. Groeit een onderlinge, dan wordt de algemene vergadering vaak vervangen door een ledenraad. Die trapsgewijze vertegenwoordiging maakt besluitvorming werkbaar, maar verdunt de invloed. Bespreek dus periodiek of de ledenraad nog representatief is en hoe hij zijn achterban bereikt.

Sluit een onderlinge de bijdrageplicht van leden uit, dan mag zij op grond van artikel 2:53 lid 3 BW ook met anderen dan leden overeenkomsten sluiten.

Bronnen

• Artikel 2:53 BW, over de coöperatie en de onderlinge waarborgmaatschappij.
• Artikel 2:55 en 2:56 BW, over aansprakelijkheid van leden en de aanduidingen U.A., B.A. en W.A.
• Artikel 2:63b en 2:63f BW, over het structuurregime voor de grote onderlinge.

Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.