Ondernemingsraad
Het wettelijk medezeggenschapsorgaan van werknemers, met advies- en instemmingsrechten op grond van de Wet op de ondernemingsraden.
Governance Woordenboek · Belanghebbenden en medezeggenschap · juridische stand augustus 2026
De ondernemingsraad heeft twee kernbevoegdheden. Adviesrecht (art. 25 WOR) bij belangrijke besluiten: fusie, overname of samenwerking, beëindiging of belangrijke inkrimping, ingrijpende organisatiewijziging, wijziging van zeggenschapsverhoudingen, grote investeringen en het aantrekken van krediet. Instemmingsrecht (art. 27 WOR) bij regelingen op sociaal en personeel terrein: arbeidsomstandigheden, werktijden, beoordeling, verzuim, privacy en persoonsgegevens, klachtenregeling.
Het advies moet worden gevraagd op een moment waarop het van wezenlijke invloed kan zijn. Wijkt de bestuurder van het advies af, dan geldt een opschortingstermijn van een maand waarin de ondernemingsraad beroep kan instellen bij de Ondernemingskamer (art. 26 WOR). Een besluit dat zonder vereiste instemming is genomen, is nietig. Art. 30 WOR geeft adviesrecht bij benoeming en ontslag van de bestuurder.
Anders dan de cliëntenraad heeft de ondernemingsraad in zorgstichtingen géén wettelijk voordrachtsrecht voor de raad van toezicht: het structuurregime geldt daar niet. Wat bestaat, is statutair of cao-matig toegekend.
Ook wel: OR, WOR, Wet op de ondernemingsraden.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Rechtsvormneutraal. De plicht knoopt aan bij de onderneming en het aantal werkzame personen, niet bij de rechtsvorm
- Verplicht vanaf vijftig in de onderneming werkzame personen (art. 2 WOR)
- Een besluit dat zonder de vereiste instemming is genomen, is nietig
- In zorgstichtingen géén wettelijk voordrachtsrecht voor de raad van toezicht: het structuurregime geldt daar niet
Sectoren
Niet sectorspecifiek. Wel is de aanwezigheid van een OR-plichtige onderneming in de zorg juridisch dubbel van belang: zij is de voorwaarde waaronder een stichting of vereniging onder het enquêterecht valt (art. 2:344 onder b BW).
Wat dit betekent in de praktijk
Bij reorganisaties is de volgorde beslissend: eerst adviesaanvraag met reële varianten, dan besluit. Wie het besluit eerst neemt en het advies daarna vraagt, verliest niet alleen de procedure maar ook de rest van het traject — en in een organisatie in crisis is tijd het enige dat u niet extra heeft.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Adviesrecht van de ondernemingsraad
- Agenderingsrecht
- Bindende voordracht
- Cliëntenraad
- Belanghebbenden
- Fusie en splitsing
- Instemmingsrecht van de ondernemingsraad
- Medezeggenschapsraad
- Raad van toezicht
- Verpleegkundige adviesraad
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Peij, S. C. (Red.). (2022). Handboek corporate governance (7e druk). Boom. Hoofdstuk 8, samenspel van bestuur, toezicht en medezeggenschap.
- Hamers, J. J. A., Schwarz, C. A., & Zaman, D. F. M. M. (Red.). (2018). Handboek stichting en vereniging (3e herziene druk). Uitgeverij Paris. Hoofdstuk 30.
- Wet op de ondernemingsraden Art. 2, 25, 26, 27 en 30 WOR.
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 (Rechtspersonen) Art. 2:344 onder b BW.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.