Organen en rollen

De begrippen over organen en rollen

Van A tot en met M

• Algemene vergadering — Het orgaan waarin de aandeelhouders of de leden van een rechtspersoon besluiten nemen, en waaraan alle bevoegdheid toekomt die niet aan een ander orgaan is opgedragen.
• Auditcommissie — Een commissie van de raad van toezicht die de besluitvorming over financiële verslaggeving, interne beheersing, risicomanagement en de relatie met de accountant voorbereidt.
• Bestuurssecretaris — De functionaris die het proces van bestuur en toezicht bewaakt, de besluitvorming vastlegt en zorgt voor de continuïteit en de kwaliteit van de governance.
• Bevoegd gezag — De rechtspersoon of het bestuursorgaan dat een school in stand houdt en juridisch verantwoordelijk is voor alles wat de onderwijswetgeving van die school vraagt.
• Chair-CEO separation — Het beginsel dat het voorzitterschap van de board en de dagelijkse leiding van de onderneming niet in een persoon zijn verenigd.
• Commissie kwaliteit en veiligheid — De commissie van de raad van toezicht die het toezicht op zorgkwaliteit, patiëntveiligheid en cliëntervaring voorbereidt.
• Concerncontroller — De functionaris die binnen een organisatie of concern verantwoordelijk is voor de financiële sturing, de planning-en-controlcyclus en de betrouwbaarheid van de managementinformatie.
• Diversiteitsbeleid — Het beleid en de doelen voor de samenstelling van bestuur en intern toezicht naar geslacht, maatschappelijke achtergrond, deskundigheid, leeftijd en binding met de regio.
• Eenhoofdig en meerhoofdig bestuur — De keuze tussen één bestuurder die alleen bestuurt en een college van bestuurders dat gezamenlijk verantwoordelijk is.
• Gedelegeerd toezichthouder — Een lid van de raad van toezicht dat door de raad wordt aangewezen om een bepaald dossier intensiever te volgen en daarover aan de raad te rapporteren.
• Gelaagd toezicht in een concern — De vraag of het onafhankelijke interne toezicht in een zorgconcern op holdingniveau mag worden belegd, of dat elke vergunningplichtige dochter een eigen toezichthouder nodig heeft.
• Governance van netwerksamenwerking — De inrichting van bestuur, toezicht en verantwoording in een samenwerkingsverband van zorgorganisaties waar geen overkoepelende rechtspersoon aanwezig is.
• Interim-bestuurder — Een tijdelijk benoemde bestuurder die met volledige bestuurlijke bevoegdheid en aansprakelijkheid een organisatie door een crisis, een transitie of een vacature heen leidt.
• Kwaliteitszetel — Een zetel in de raad van toezicht die statutair is voorbehouden aan een kandidaat op voordracht van een bepaalde geleding, meestal de cliëntenraad of de ondernemingsraad.
• Lead independent director — Het onafhankelijke boardlid dat tegenwicht biedt wanneer de voorzitter en de hoogste bestuurder dezelfde persoon zijn.
• Ledenraad — De algemene vergadering van een vereniging of coöperatie die niet uit alle leden bestaat, maar uit afgevaardigden die door en uit de leden zijn gekozen.
• Medisch specialistisch bedrijf (MSB) — Het samenwerkingsverband waarin vrijgevestigde medisch specialisten van een ziekenhuis zich hebben verenigd en waarmee het ziekenhuis contracteert.

Van N tot en met V

• Non-executive director — Het lid van een board dat geen leidinggevende taken heeft en binnen datzelfde orgaan toezicht houdt op de uitvoerende bestuurders.
• Omvangsgrens intern toezicht — Het aantal zorgverleners waarboven een zorgaanbieder verplicht een onafhankelijke interne toezichthouder moet hebben.
• One-tier board — Het monistische bestuursmodel waarin uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders samen één bestuur vormen, met de toezichtstaak belegd bij de niet-uitvoerende leden.
• Opvolgingsplanning — Het structurele proces waarmee een organisatie tijdig geschikte opvolgers voor bestuur en intern toezicht in beeld heeft, zowel bij gepland als bij plotseling vertrek.
• Personele unie — De situatie waarin dezelfde natuurlijke personen bestuurder of toezichthouder zijn van twee of meer zelfstandige rechtspersonen.
• Raad van advies — Een adviesorgaan zonder wettelijke bevoegdheden of toezichthoudende taak, dat bestuur of toezicht van gevraagd en ongevraagd advies dient.
• Raad van bestuur — Het orgaan dat de zorgorganisatie bestuurt, vertegenwoordigt en eindverantwoordelijk is voor de kwaliteit en de continuïteit van de zorg.
• Raad van commissarissen — Het toezichthoudend orgaan van een naamloze of besloten vennootschap, en van een vereniging of coöperatie die deze benaming kiest.
• Raad van toezicht — Het interne orgaan dat toezicht houdt op het beleid van het bestuur en op de algemene gang van zaken in de zorgorganisatie, en dat het bestuur met raad terzijde staat.
• Remuneratiecommissie — De commissie van de raad van toezicht die de bezoldiging, beoordeling en arbeidsvoorwaarden van het bestuur voorbereidt.
• Scheiding van bestuur en intern toezicht — De wettelijke eis dat de functies van bestuur en van intern toezicht op dat bestuur bij een onderwijsinstelling van elkaar zijn gescheiden.
• Topfunctionaris — De functionaris van wie de Wet normering topinkomens de bezoldiging begrenst en openbaar maakt: de leden van het hoogste uitvoerende en het hoogste toezichthoudende orgaan, en degene die de dagelijkse leiding heeft over de hele rechtspersoon.
• Two-tier board — Het dualistische bestuursmodel waarin bestuur en toezicht in twee gescheiden organen zijn ondergebracht — in de Nederlandse zorg de raad van bestuur en de raad van toezicht.
• Vereniging medische staf — Het verband van alle medisch specialisten die in een ziekenhuis werkzaam zijn, ongeacht of zij in loondienst zijn of vrijgevestigd.
• Verpleegkundige adviesraad — Het adviesorgaan waarin verpleegkundigen en verzorgenden gevraagd en ongevraagd adviseren over beleid dat hun beroepsuitoefening raakt.
• Voorzitter van de raad van toezicht — Het lid van de raad van toezicht dat de vergadering leidt, het aanspreekpunt is voor de bestuurder en verantwoordelijk is voor het functioneren van de raad als geheel.

33 begrippen in dit thema. Het volledige woordenboek telt 220 begrippen; zie het overzicht van A tot Z.

De andere thema's

• Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden
• Normenkaders, wetten en codes
• Toezichtinstrumenten en verantwoording
• Risico, integriteit en aansprakelijkheid
• Belanghebbenden en medezeggenschap
• Crisis, conflict en ingrijpen