Personenvennootschap
Een samenwerkingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid waarin twee of meer personen voor gezamenlijke rekening een beroep of bedrijf uitoefenen.
Governance Woordenboek · Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden · juridische stand augustus 2026
Een personenvennootschap is een overeenkomst, geen rechtspersoon. De maatschap is de basisvorm: artikel 7A:1655 BW spreekt van personen die iets in gemeenschap brengen om het voordeel te delen. Oefenen zij een bedrijf uit onder een gemeenschappelijke naam, dan is het een vennootschap onder firma (artikel 16 Wetboek van Koophandel). Daarnaast kent de wet de commanditaire vennootschap, met een stille geldschieter erbij.
Het verschil zit vooral in de aansprakelijkheid. Bij een vof zijn alle vennoten hoofdelijk verbonden (artikel 18 WvK). Bij een maatschap is dat juist niet zo: de maten zijn volgens artikel 7A:1679 en 1680 BW aansprakelijk voor gelijke delen. De stille vennoot van een cv riskeert echter hoofdelijke aansprakelijkheid zodra hij daden van beheer verricht.
Governance ontbreekt hier in wettelijke zin. Er zijn namelijk geen organen, geen statuten en geen wettelijk intern toezicht. Alles wat elders in de statuten staat, moet dus in het vennootschapscontract worden geregeld: stemverhoudingen, toe- en uittreding, geschillen en de verdeling van winst. Wie dat contract niet actualiseert, ontdekt de gaten pas bij een conflict.
De modernisering laat op zich wachten. Het wetsvoorstel dat titel 7.13 BW zou vaststellen, staat op de wetgevingskalender namelijk nog in de fase voorbereiding. De laatste mijlpaal is een internetconsultatie die op 10 februari 2023 sloot. Tot die wet er is, geldt dus een regeling uit 1838, aangevuld met rechtspraak. Reken daarom voorlopig niet op rechtspersoonlijkheid bij inschrijving.
Ook wel: maatschap, vennootschap onder firma, commanditaire vennootschap.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Maatschap: beroepsuitoefening, aansprakelijkheid voor gelijke delen
- Vennootschap onder firma: bedrijf onder gemeenschappelijke naam, hoofdelijke aansprakelijkheid
- Commanditaire vennootschap: beherende vennoten plus een stille geldschieter
Sectoren
Huisartsenpraktijken, maatschappen van medisch specialisten, apotheken, advies- en accountantskantoren.
Wat een personenvennootschap betekent in de praktijk
In de zorg komt de maatschap nog veel voor bij vrije beroepen. Een zorgorganisatie die met zo'n maatschap samenwerkt, contracteert dus niet met een rechtspersoon maar met de maten persoonlijk. Controleer daarom wie er tekent en welke volmacht daaraan ten grondslag ligt. Dat kost weinig tijd en voorkomt veel discussie. Bij toe- of uittreding van maten kan de contractspartij bovendien ongemerkt wijzigen.
Voor bestuur en toezicht is de vermenging van rollen het aandachtspunt. Een specialist kan tegelijk maat zijn, medewerker van de instelling en lid van een adviesorgaan. Daardoor lopen eigen inkomen en instellingsbelang door elkaar. Leg die posities vast in het register van nevenfuncties, en bespreek ze bij elke contractonderhandeling.
Een personenvennootschap wordt wel ingeschreven in het handelsregister, maar die inschrijving geeft haar geen rechtspersoonlijkheid.
Verwante begrippen
In het woordenboek
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Artikel 7A:1655 en 7A:1679 BW, over de maatschap en de aansprakelijkheid van maten.
- Artikel 16 tot en met 21 Wetboek van Koophandel, over de vof en de commanditaire vennootschap.
- Wetgevingskalender, over de stand van het wetsvoorstel modernisering personenvennootschappen.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.