Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden

De begrippen over rechtsvorm en statuten

Van A tot en met J

• Aandeelhoudersovereenkomst — De overeenkomst waarin aandeelhouders onderling afspraken maken over stemgedrag, benoemingen, overdracht van aandelen en de gang van zaken in de vennootschap.
• ANBI-status — De fiscale status van een algemeen nut beogende instelling, die fiscale voordelen oplevert maar eisen stelt aan bestuur, beloning en transparantie.
• Belet en ontstentenis — De statutair verplichte regeling voor de situatie waarin bestuurders of toezichthouders tijdelijk niet kunnen handelen (belet) of zijn weggevallen (ontstentenis).
• Besloten vennootschap — Een rechtspersoon met een in aandelen verdeeld kapitaal, waarvan de aandeelhouders de bestuurders benoemen en ontslaan.
• Bestuurlijke fusie — Een samenwerkingsvorm waarbij de betrokken rechtspersonen zelfstandig blijven bestaan, maar de zeggenschap wordt gecentreerd doordat zij hetzelfde bestuur en hetzelfde interne toezicht krijgen.
• Bestuursreglement — Een door bestuur of raad van toezicht vastgestelde nadere regeling waarin taakverdeling, werkwijze en besluitvorming binnen een orgaan zijn uitgewerkt.
• Certificering van aandelen — De constructie waarbij aandelen worden overgedragen aan een administratiekantoor dat daartegenover certificaten uitgeeft, zodat het stemrecht en het economische belang bij verschillende partijen komen te liggen.
• Concernverband — Een groep van juridisch zelfstandige rechtspersonen die organisatorisch met elkaar verbonden zijn onder centrale leiding.
• Consortium — Een samenwerkingsverband waarin twee of meer zelfstandige organisaties zich voor een afgebakende opdracht of periode aan elkaar verbinden, zonder dat zij hun eigen rechtspersoonlijkheid opgeven.
• Coöperatie — Een bijzondere vereniging die in de stoffelijke behoeften van haar leden voorziet door overeenkomsten met hen aan te gaan, en die wél aan haar leden mag uitkeren.
• Doeloverschrijding — Het verrichten van een rechtshandeling die buiten het in de statuten omschreven doel van de rechtspersoon valt.
• Décharge — Het besluit waarmee het bevoegde orgaan een bestuurder of toezichthouder ontheft van aansprakelijkheid voor het gevoerde beleid over een afgesloten periode.
• Fusie en splitsing — De juridische figuren waarmee rechtspersonen samengaan of worden opgedeeld, met overgang van vermogen onder algemene titel.
• Goedkeuringsrecht van de raad van toezicht — De statutair vastgelegde bevoegdheid van het toezichthoudend orgaan om bepaalde bestuursbesluiten pas werking te laten krijgen na zijn goedkeuring.
• Handelsregister — Het openbare register bij de Kamer van Koophandel waarin rechtspersonen, hun bestuurders, toezichthouders en vertegenwoordigingsbevoegdheid zijn ingeschreven.
• Holding en tussenholding — De topentiteit en de eventuele tussenlaag van een zorgconcern, die via aandelen of statutaire rechten zeggenschap uitoefenen over de onderliggende werkmaatschappijen.
• Hoofdaannemer en onderaannemer — De verhouding tussen de zorgaanbieder die de zorg heeft gecontracteerd en de partij die een deel van die zorg feitelijk uitvoert, met elk een eigen set wettelijke verplichtingen.
• Joint venture in de zorg — Een gemeenschappelijke onderneming waarin twee of meer zorgorganisaties mensen, middelen of activiteiten inbrengen en die als zelfstandige eenheid opereert.

Van M tot en met V

• Meervoudig stemrecht — Een statutaire regeling die een met name of in functie aangeduide bestuurder of commissaris meer dan een stem toekent, begrensd door de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen.
• Omzetting van rechtsvorm — De wijziging van de rechtsvorm van een rechtspersoon, bijvoorbeeld van stichting naar besloten vennootschap, zonder dat de rechtspersoon ophoudt te bestaan.
• Ontbinding en vereffening — Het beëindigen van het bestaan van een rechtspersoon en het afwikkelen van haar vermogen.
• Ontslag door de rechtbank — De mogelijkheid om een bestuurder of toezichthouder van een stichting door de rechter te laten ontslaan, op verzoek van een belanghebbende of het openbaar ministerie.
• Prioriteitsaandeel — Een aandeel waaraan de statuten bijzondere zeggenschapsrechten verbinden, zoals het recht een bindende voordracht te doen voor de benoeming van bestuurders of commissarissen.
• Rechtspersoon — Een door het recht erkende juridische entiteit die zelfstandig drager is van rechten en plichten, los van de natuurlijke personen die haar besturen.
• Samenwerkingsverband passend onderwijs — De rechtspersoon waarin alle schoolbesturen in een aangewezen gebied samen de ondersteuning voor leerlingen organiseren en de middelen daarvoor verdelen.
• Schorsing en ontslag van een bestuurder — Het tijdelijk buiten functie stellen respectievelijk definitief beëindigen van het bestuurderschap door het daartoe bevoegde orgaan.
• Statuten — De notarieel vastgelegde grondwet van de rechtspersoon, waarin doel, organen, bevoegdheden, benoeming en besluitvorming zijn geregeld.
• Statutenwijziging — De formele wijziging van de statuten van een rechtspersoon, die op straffe van nietigheid bij notariële akte moet geschieden.
• Stichting — Een rechtspersoon zonder leden en zonder aandeelhouders, opgericht bij notariële akte, die met haar vermogen een in de statuten omschreven doel beoogt te verwezenlijken.
• Structuurregime — Het wettelijke regime dat een grote vennootschap, coöperatie of onderlinge waarborgmaatschappij verplicht tot een raad van commissarissen met eigen benoemings- en goedkeuringsbevoegdheden.
• Uitkeringsverbod — Het verbod voor een stichting om uitkeringen te doen aan oprichters, bestuurders of anderen, behoudens uitkeringen met een ideële of sociale strekking.
• Vereniging — Een rechtspersoon met leden, waarin de algemene vergadering het hoogste orgaan is en het bestuur verantwoording aflegt aan de leden.
• Vertegenwoordiging — De bevoegdheid om de rechtspersoon rechtsgeldig aan derden te binden.
• Volmacht en procuratie — De aan een medewerker verleende bevoegdheid om namens de rechtspersoon rechtshandelingen te verrichten, afgeleid van de bevoegdheid van het bestuur.
• Voordracht — Het recht van een orgaan of belanghebbende om een kandidaat aan te dragen voor benoeming tot bestuurder of toezichthouder.

35 begrippen in dit thema. Het volledige woordenboek telt 220 begrippen; zie het overzicht van A tot Z.

De andere thema's

• Organen en rollen
• Normenkaders, wetten en codes
• Toezichtinstrumenten en verantwoording
• Risico, integriteit en aansprakelijkheid
• Belanghebbenden en medezeggenschap
• Crisis, conflict en ingrijpen