Risicobereidheid
De hoeveelheid en de soort risico die een organisatie bewust wil aanvaarden bij het nastreven van haar doelen.
Governance Woordenboek · Risico, integriteit en aansprakelijkheid · juridische stand augustus 2026
De Nederlandse Corporate Governance Code is er expliciet over. Best practice bepaling 1.2.1 draagt het bestuur op de risico's te inventariseren en te analyseren die verbonden zijn aan de strategie en de activiteiten, de risicobereidheid vast te stellen, en te besluiten welke maatregelen tegenover die risico's worden gezet. Bepaling 1.2.2 vraagt vervolgens om adequate interne risicobeheersings- en controlesystemen.
De Governancecode Zorg 2022 gebruikt het woord risicobereidheid niet. Zij legt de verantwoordelijkheid wel neer: bepaling 5.4.1 maakt de raad van bestuur verantwoordelijk voor het beheersen van de risico's die verbonden zijn aan de strategie, de activiteiten, het handelen van medewerkers en ingeschakelde derden, en de maatschappelijke positionering.
Drie begrippen worden voortdurend door elkaar gehaald. Risicobereidheid is een keuze: hoeveel risico wilt u nemen. Risicotolerantie is de aanvaardbare afwijking van een concrete doelstelling, meetbaar en per doel. Risicocapaciteit is een grens: hoeveel risico kunt u dragen zonder uw voortbestaan of uw opdracht in gevaar te brengen.
De volgorde is bepalend. Capaciteit is gegeven, bereidheid is een besluit binnen die capaciteit, tolerantie is de bandbreedte waarbinnen het management mag opereren. Een organisatie die haar bereidheid vaststelt zonder haar capaciteit te kennen, doet in feite een gok met een deftige naam.
Ook wel: risk appetite, risicoacceptatie.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geen wettelijke verplichting, wel een codebepaling bij vennootschappen
- In de zorg via bepaling 5.4.1 van de Governancecode Zorg 2022
- Vaststelling is een taak van de raad van bestuur, bespreking een taak van beide organen
Sectoren
Zorgbreed, en in elke sector met een risicobeheersingssysteem.
Wat risicobereidheid betekent in de praktijk
De bruikbare vorm is niet een percentage maar een zin per risicogebied. Bijvoorbeeld: op het gebied van patiëntveiligheid aanvaarden wij geen enkel vermijdbaar risico; op het gebied van innovatie aanvaarden wij dat een deel van de projecten mislukt; op het gebied van liquiditeit aanvaarden wij geen enkele maand onder de afgesproken norm. Dat maakt een gesprek mogelijk.
Voor de raad van toezicht ligt de toets in de tegenstellingen. Vraag naar een besluit van het afgelopen jaar waarbij de vastgestelde bereidheid daadwerkelijk een optie heeft afgesneden. Kan niemand er een noemen, dan is de risicobereidheid een document en geen norm.
NEN-ISO 31000 werkt niet met risicobereidheid maar met risicocriteria: vooraf vastgestelde maatstaven waaraan de betekenis van een risico wordt afgemeten. Materieel komt dat op hetzelfde neer.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Risicomanagement
- Risicoregister
- Interne beheersing
- In-control statement
- Three lines model
- Meerjarenstrategie
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Nederlandse Corporate Governance Code 2025, best practice bepalingen 1.2.1 en 1.2.2.
- Governancecode Zorg 2022, bepalingen 5.4.1 en 5.4.2.
- NEN-ISO 31000, Risicomanagement, richtlijnen.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.