Risicomanagement
Het systematisch identificeren, beoordelen, beheersen en bewaken van risico's die het bereiken van de doelstellingen bedreigen.
Governance Woordenboek · Risico, integriteit en aansprakelijkheid · juridische stand augustus 2026
Risicomanagement is in de zorg breder dan financieel risico. De relevante domeinen zijn ten minste: kwaliteit en patiëntveiligheid, personeel en arbeidsmarkt, financiën en liquiditeit, vastgoed, ICT en informatieveiligheid, compliance en privacy, en reputatie. De opzet en werking van het risicobeheersings- en controlesysteem behoren tot het toezichtdomein van de raad van toezicht en tot het werkprogramma van de auditcommissie.
Het Kader Goed Bestuur van IGJ en NZa rekent uitdrukkelijk ook gedrag en cultuur tot het risicomanagement van de raad van toezicht. Dat is geen verruiming om de vorm: de grote zorgincidenten van het afgelopen decennium waren zelden het gevolg van een ontbrekende risicomatrix, maar van een cultuur waarin signalen niet doorkwamen.
De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 verzwaart de verantwoording over de effectiviteit van interne risicobeheersings- en controlesystemen. Hoewel formeel gericht op beursvennootschappen, werkt die norm via accountants en toezichthouders door in de semipublieke sector.
Ook wel: risicobeheersing.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Rechtsvormneutraal: opzet en werking van het risicobeheersings- en controlesysteem behoren tot het toezichtdomein
- Voor beursvennootschappen uitgewerkt in de Corporate Governance Code met een verantwoordingsplicht in het bestuursverslag
- Bij stichting en vereniging niet wettelijk voorgeschreven, wel verwacht door codes en extern toezicht
Sectoren
Breder dan financieel in de zorg. Relevante domeinen zijn kwaliteit en patiëntveiligheid, personeel en arbeidsmarkt, financiën en liquiditeit, vastgoed, ICT en informatieveiligheid, compliance en privacy, en reputatie. Het Kader Goed Bestuur rekent uitdrukkelijk ook gedrag en cultuur tot het risicomanagement van de raad van toezicht.
Wat dit betekent in de praktijk
Een risicoparagraaf die elk jaar dezelfde tien risico's noemt, is geen risicomanagement maar een tekstblok. Vraag welke risico's het afgelopen jaar zijn afgevoerd en welke zijn toegevoegd. Waar niets is veranderd, is er niet nagedacht.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- AI-governance
- Calamiteit
- Derivatenbeleid
- Duty of care en duty of loyalty
- Interne beheersing
- Risicobereidheid
- Risicoregister
- Three lines model
- Auditcommissie
- Nederlandse Corporate Governance Code 2025
- Toezichtkader
- Soft controls
- Compliance
- Veilig incident melden (VIM)
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Van Manen, J., & Van der Reijden, V. (2004). Auditcommissies: Toezicht op basis van feiten. Academic Service. Hoofdstuk 6 en de paragrafen 4.1 tot en met 4.26.
- Peij, S. C. (Red.). (2022). Handboek corporate governance (7e druk). Boom. Hoofdstuk 11.
- Kader Goed Bestuur, IGJ en NZa, versie mei 2022
- De Nederlandse Corporate Governance Code 2025, Monitoring Commissie Corporate Governance Code Verantwoording over effectiviteit van interne beheersing.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.