Transparante financiële bedrijfsvoering
De wettelijke eis dat een zorgaanbieder zijn financiële bedrijfsvoering zo inricht dat taken helder verdeeld zijn, zorggeld gescheiden blijft en betalingen traceerbaar zijn.
Governance Woordenboek · Risico, integriteit en aansprakelijkheid · juridische stand augustus 2026
De eis staat in artikel 40a van de Wet marktordening gezondheidszorg en niet, zoals vaak wordt gedacht, in het Uitvoeringsbesluit Wtza. Het artikel is ingevoegd door de Aanpassingswet Wtza en geldt sinds 1 januari 2022. Het bevat vier concrete normen en een uitbreiding.
Lid 1 vraagt een eenduidige verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden rond de financiële bedrijfsvoering, schriftelijk vastgelegd. Lid 2 verplicht tot een scheiding, in ieder geval in financiële zin, tussen de zorgactiviteiten en de overige beroeps- of bedrijfsmatige activiteiten. Lid 4 eist dat ontvangsten, betalingen en aangetrokken derivaten traceerbaar zijn naar bron en bestemming, en dat duidelijk is wie op welk moment welke verplichting is aangegaan.
Lid 3 verwijst naar een ministeriële regeling over financiële derivaten. Die bestaat: de Regeling financiële derivaten WMG, in werking sinds 1 januari 2022. Zij verplicht tot een treasurystatuut en staat derivaten alleen toe voor het beperken van opwaarts renterisico bij een financieringsovereenkomst en voor valutarisico.
Lid 5 trekt de eisen door naar organisatorische verbanden van zorgaanbieders zonder rechtspersoonlijkheid. Daarmee is een samenwerkingsverband zonder eigen rechtsvorm niet buiten schot.
Ook wel: artikel 40a Wmg, ordelijke financiële bedrijfsvoering.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geldt voor iedere zorgaanbieder in de zin van de Wmg, dus ruimer dan het Wtza-begrip instelling
- Ook voor onderaannemers en voor verbanden zonder rechtspersoonlijkheid
- Uitgezonderd zijn onder meer uitsluitend privaat gefinancierde zorg en natuurlijke personen die geen zorg doen verlenen
Sectoren
Zorgbreed. Artikel 5a van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer WMG bevat de uitzonderingen.
Wat transparante financiële bedrijfsvoering betekent in de praktijk
De koppeling met de Wtza maakt dit meer dan een boekhoudkundige eis. Niet voldoen aan lid 1, 2 of 4 is een dwingende weigeringsgrond voor de toelatingsvergunning op grond van artikel 5 lid 2 onder c Wtza, en een intrekkingsgrond op grond van artikel 7 lid 1 onder c. Lid 3 over derivaten hoort daar overigens niet bij.
In concernverband loopt het hier het vaakst spaak. Rekening-courantverhoudingen tussen groepsmaatschappijen, managementfees en huur van vastgoed aan een gelieerde partij zijn precies de posten waar traceerbaarheid naar bron en bestemming onder druk staat. Vraag als raad van toezicht om de schriftelijke vastlegging van lid 1 en om de onderbouwing van intercompany-transacties.
De NZa handhaaft met aanwijzing, last onder dwangsom en bestuurlijke boete, en kan het CIBG verzoeken de toelatingsvergunning in te trekken.
Verwante begrippen
In het woordenboek
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet marktordening gezondheidszorg, artikelen 16, 40a, 76, 82 en 85. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Regeling financiële derivaten WMG. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Nederlandse Zorgautoriteit, Beleidsregel transparante financiële bedrijfsvoering en verbod op winstoogmerk TH/BR-033.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.