Veilig incident melden (VIM)
De wettelijk verplichte interne procedure waarin een zorgaanbieder vastlegt hoe incidenten veilig worden gemeld, onderzocht en omgezet in verbetermaatregelen.
Governance Woordenboek · Risico, integriteit en aansprakelijkheid · juridische stand augustus 2026
De term veilig incident melden komt niet in de wet voor. De Wkkgz spreekt in artikel 9 lid 2 van een interne procedure waarin stapsgewijs wordt aangegeven hoe wordt omgegaan met signalen van incidenten. VIM is de veldterm die daarvoor is ingeburgerd. Wat die procedure moet regelen staat in artikel 6.1 van het Uitvoeringsbesluit Wkkgz.
Die eisen zijn concreet: hoe incidenten worden gemeld en onderzocht, dat zo snel mogelijk wordt besloten over maatregelen, en dat de betrokken zorgverlener en het betrokken organisatieonderdeel worden geïnformeerd over de uitkomsten. Daarnaast moeten er functionarissen worden aangewezen, moet hun onafhankelijke oordeelsvorming en deskundigheid zijn geborgd, en moeten melder en functionarissen worden beschermd tegen de gevolgen van het naleven van de procedure.
De kern van de regeling is de bewijsbescherming in artikel 9 lid 6 Wkkgz. Gegevens over intern gemelde incidenten kunnen niet als bewijs worden gebruikt in een civiele, straf-, bestuurs- of tuchtrechtelijke procedure, en er kan geen maatregel op worden gebaseerd. Alleen voor strafrechtelijk bewijs geldt een uitzondering wanneer die gegevens redelijkerwijs niet anders te verkrijgen zijn.
Die bescherming geldt uitdrukkelijk niet voor gegevens die betrekking hebben op een calamiteit of op geweld in de zorgrelatie. Zodra een als incident binnengekomen gebeurtenis een calamiteit blijkt, vervalt de bescherming en geldt de meldplicht bij de IGJ.
Ook wel: VIM, interne meldregeling incidenten.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Alle zorgaanbieders onder de Wkkgz, ongeacht rechtsvorm
- De zwaarte van de inrichting is proportioneel aan aard en omvang van de zorgverlening
- Voor solistisch werkende zorgverleners geldt een navenant lichtere invulling
Sectoren
Zorgbreed, voor zorg die onder de Wkkgz valt.
Wat veilig incident melden betekent in de praktijk
Het hardnekkigste misverstand in bestuurskamers is dat alles wat in het VIM-systeem zit beschermd is. Dat is niet zo. Een raad van toezicht moet erop letten dat de organisatie geen schijnzekerheid organiseert door zware gebeurtenissen bewust in het VIM-spoor te houden.
Een dalend aantal meldingen is zelden goed nieuws. Het duidt meestal op afnemend vertrouwen in de regeling. Vraag naar het aantal meldingen per afdeling, de doorlooptijd tot terugkoppeling, en of de melder daadwerkelijk hoort wat er met zijn melding is gebeurd. Dat laatste is een wettelijke eis, geen service.
Onafhankelijkheid, deskundigheid en bij- en nascholing van de VIM-functionarissen zijn een expliciete eis in het Uitvoeringsbesluit. Vraag of dat is geborgd en gebudgetteerd.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Calamiteit
- Klachtenfunctionaris
- Meldcode huiselijk geweld
- Wkkgz
- Klokkenluidersregeling
- Soft controls
- Risicomanagement
- Commissie kwaliteit en veiligheid
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, artikel 9. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Uitvoeringsbesluit Wkkgz, artikel 6.1. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.