Verpleegkundige adviesraad
Het adviesorgaan waarin verpleegkundigen en verzorgenden gevraagd en ongevraagd adviseren over beleid dat hun beroepsuitoefening raakt.
Governance Woordenboek · Organen en rollen · juridische stand augustus 2026
De verpleegkundige adviesraad — afhankelijk van de organisatie VAR, VVAR of professionele adviesraad genoemd — heeft geen eigen wettelijke regeling zoals de ondernemingsraad en de cliëntenraad die hebben. Zij ontleent haar positie aan het reglement van de organisatie en aan de afspraken met de raad van bestuur.
Sinds 1 juli 2023 is er wel een wettelijke verplichting die haar draagt. Art. 3 lid 2 Wkkgz bepaalt dat de instelling de zorgverleners die zorg verlenen aan haar cliënten in de gelegenheid stelt invloed uit te oefenen op haar beleid. De wet schrijft geen vorm voor: een verpleegkundige adviesraad, een chief nursing officer, een verpleegkundige in de raad van bestuur of een andere constructie voldoet, mits de invloed reëel is. De IGJ houdt hier toezicht op.
Voor de raad van toezicht is dit een belangrijk maar onderbelicht kanaal. Waar de cliëntenraad zicht geeft op de ervaren zorg en de ondernemingsraad op de arbeidsverhoudingen, geeft de verpleegkundige adviesraad zicht op de zorginhoud: of nieuwe werkwijzen uitvoerbaar zijn, of roosters en bezetting de norm nog halen, of de professionele standaard onder druk staat. Dat is precies het soort informatie dat in bestuursrapportages verdwijnt.
Ook wel: VAR, VVAR.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geen eigen rechtsvorm en geen wettelijk orgaan; ingesteld bij reglement van de zorgaanbieder
- Anders dan de ondernemingsraad en de cliëntenraad kent zij geen eigen medezeggenschapswet
- Alternatieve vormen zijn toegestaan: een chief nursing officer, een zorgverlener in de raad van bestuur, of een andere structuur
- De verplichting rust op de instelling, niet op de raad van toezicht zelf
Sectoren
Sterk sectorspecifiek. Sinds 1 juli 2023 verplicht art. 3 lid 2 Wkkgz de instelling om zorgverleners in de gelegenheid te stellen invloed uit te oefenen op haar beleid. De wet schrijft de vorm niet voor; de IGJ ziet toe op de naleving. De Governancecode Zorg 2022 rekent dit tot professionele medezeggenschap.
Wat dit betekent in de praktijk
Nodig de verpleegkundige adviesraad ten minste eenmaal per jaar uit bij de raad van toezicht, zonder bestuurder erbij, en stel één vraag: waar wijkt de praktijk af van wat op papier is afgesproken. De antwoorden zijn zelden diplomatiek en bijna altijd bruikbaar.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Professionele inbreng
- Vereniging medische staf
- Cliëntenraad
- Ondernemingsraad
- Wkkgz
- Zeggenschap van zorgverleners
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg Art. 3 lid 2 Wkkgz, in werking sinds 1 juli 2023.
- Governancecode Zorg 2022, Brancheorganisaties Zorg Art. 3.1.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.