Volmacht en procuratie

De aan een medewerker verleende bevoegdheid om namens de rechtspersoon rechtshandelingen te verrichten, afgeleid van de bevoegdheid van het bestuur.

Governance Woordenboek · Rechtsvorm, statuten en bevoegdheden · juridische stand augustus 2026

Volmacht is geregeld in Boek 3 BW: art. 3:60 BW omschrijft haar als de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten. Dat is iets anders dan de vertegenwoordiging uit Boek 2, die aan het bestuur als orgáán toekomt. De bestuurder vertegenwoordigt de rechtspersoon omdat hij bestuurder is; de manager die inkoopt doet dat omdat het bestuur hem daartoe heeft gemachtigd.

In grotere zorgorganisaties wordt dit vormgegeven in een volmachten- of procuratieregeling: wie mag tot welk bedrag verplichtingen aangaan, wie tekent arbeidsovereenkomsten, wie tekent contracten met zorgverzekeraars, wie mag betalingen fiatteren. Ruime volmachten worden ingeschreven in het handelsregister; wat daar staat, mag een derde vertrouwen.

Twee valkuilen komen steeds terug. De eerste is dat de volmachtenregeling niet meebeweegt met de organisatie: functies verdwijnen, bedragen verouderen, en formeel tekenen mensen die daartoe niet meer bevoegd zijn. De tweede is de omgekeerde fout: een volmacht kan nooit meer omvatten dan het bestuur zelf mag. Wat statutair goedkeuring behoeft van de raad van toezicht, kan niet via een volmacht om die goedkeuring heen.

Wat dit betekent in de praktijk

Vraag bij een intake de volmachtenregeling op en vergelijk de bedragen met de betalingsstromen uit het grootboek. Waar structureel betalingen boven de gemandateerde grens worden gedaan, is dat zelden fraude en bijna altijd een teken dat de interne beheersing niet meer aansluit bij hoe de organisatie werkt.

Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.

Bronnen

• Brink-van der Meer, J. E., Huizink, J. B., & Van Leeuwen, B. H. A. (2022). Rechtspersoon, vennootschap en onderneming (6e druk, Studiereeks Burgerlijk Recht 7). Wolters Kluwer. Hoofdstuk over vertegenwoordiging.
• Burgerlijk Wetboek Boek 3 (Vermogensrecht in het algemeen) Art. 3:60 e.v. BW (volmacht).
• Handelsregisterwet 2007 Inschrijving van gevolmachtigden in het handelsregister.

Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.