Vpb-zorgvrijstelling
De vrijstelling van vennootschapsbelasting voor lichamen die vrijwel uitsluitend zorg verlenen en hun winst alleen aan een vrijgesteld lichaam of een algemeen maatschappelijk belang kunnen besteden.
Governance Woordenboek · Normenkaders, wetten en codes · juridische stand augustus 2026
De grondslag is artikel 5, eerste lid, onderdeel c van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Vrijgesteld zijn lichamen die uitsluitend of nagenoeg uitsluitend zorgwerkzaamheden verrichten. De wet somt die op: het genezen, verplegen of verzorgen van zieken, kraamvrouwen, mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, wezen, en ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen. Nagenoeg uitsluitend wordt in beleid ingevuld als ten minste negentig procent.
Daar komt een tweede eis bij, en die staat elders. Artikel 4 van het Uitvoeringsbesluit vennootschapsbelasting 1971 verlangt dat het lichaam publiekrechtelijk van aard is. Is dat niet zo, dan moet het de winst die het behaalt uitsluitend kunnen aanwenden ten bate van een vrijgesteld lichaam of een algemeen maatschappelijk belang. Dat heet de winstbestemmingseis, en daar sneuvelen in de praktijk de meeste zorg-BV's.
De staatssecretaris heeft die eis in beleid aangescherpt met een bezitseis: alle aandelen moeten zowel juridisch als economisch door kwalificerende aandeelhouders worden gehouden. De kennisgroep van de Belastingdienst redeneert daarbij dat statuten door aandeelhouders kunnen worden gewijzigd, zodat een statutaire bepaling alleen niet voldoende is. Ook een coöperatie met natuurlijke personen als leden komt daarmee niet in aanmerking.
De rechter is strenger tegen de fiscus dan dat beleid suggereert. Het gerechtshof 's-Hertogenbosch oordeelde op 26 februari 2025 dat de winstbestemmingseis een statutaire eis is waaraan ook feitelijk moet zijn voldaan. Maar de staatssecretaris kan niet met terugwerkende kracht als wetgever een uitleg geven die bij invoering van de regeling niet is gegeven. Voor de belastingrechter was er geen taak het besluit anders uit te leggen.
Ook wel: zorgvrijstelling, subjectieve vrijstelling vennootschapsbelasting.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Werkzaamhedeneis: uitsluitend of nagenoeg uitsluitend zorgwerkzaamheden
- Winstbestemmingseis: winst alleen naar een vrijgesteld lichaam of algemeen nut
- Bezitseis: beleid van de staatssecretaris, geen wettekst
Sectoren
Zorginstellingen in elke rechtsvorm, en in het bijzonder zorg-BV's binnen een groep.
Wat de zorgvrijstelling betekent in de praktijk
De vrijstelling is een structuurvraag, geen aangiftevraag. Wie aandelen in een zorg-BV bij een natuurlijk persoon of bij een gewone holding onderbrengt, verliest de vrijstelling waarschijnlijk, hoe zorginhoudelijk zuiver de activiteiten ook zijn. Betrek de fiscale positie daarom bij het ontwerp van de structuur en niet pas bij de jaarrekening.
Let ook op de werkzaamhedeneis wanneer u activiteiten toevoegt. Detachering, dienstverlening aan derden, vastgoedexploitatie en horeca tellen niet mee als zorgwerkzaamheden. Blijft er minder dan negentig procent over, dan valt de hele vrijstelling weg, niet alleen het deel dat niet kwalificeert.
Er loopt een cassatieprocedure waarin de bezitseis ter discussie staat. Volgt de Hoge Raad de conclusie van de advocaat-generaal uit augustus 2025, dan verandert het beeld voor zorg-BV's ingrijpend.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- ANBI-status
- Winstuitkering in de zorg
- Besloten vennootschap
- Holding en tussenholding
- Omzetting van rechtsvorm
- Jaarrekening
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet op de vennootschapsbelasting 1969, artikel 5, eerste lid, onderdeel c.
- Uitvoeringsbesluit vennootschapsbelasting 1971, artikel 4. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Gerechtshof 's-Hertogenbosch 26 februari 2025, ECLI:NL:GHSHE:2025:538.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.