Wanbeleid
Het oordeel van de Ondernemingskamer dat het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon in strijd zijn met elementaire beginselen van verantwoord ondernemerschap.
Governance Woordenboek · Crisis, conflict en ingrijpen · juridische stand augustus 2026
Wanbeleid is de uitkomst van de tweede fase van de enquêteprocedure. Het is een zelfstandig begrip: geen synoniem van onbehoorlijk bestuur in de zin van art. 2:9 BW, en geen aansprakelijkheidsoordeel. De Ondernemingskamer stelt vast dát er sprake is van wanbeleid en kan bepalen wie daarvoor verantwoordelijk is; een aansprakelijkstelling vergt daarna een aparte procedure, waarin de vaststelling wel als belangrijk bewijs geldt.
Terugkerende patronen in wanbeleidsoordelen zijn goed herkenbaar en voor de praktijk leerzaam: het ontbreken van deugdelijke informatievoorziening aan het toezichthoudend orgaan, besluitvorming zonder toereikende onderbouwing, het negeren van waarschuwingen, het niet naleven van het regime voor tegenstrijdig belang, het passeren van medezeggenschap, en een toezichthoudend orgaan dat structureel afwezig is geweest.
Definitieve voorzieningen kunnen ingrijpend zijn: vernietiging van besluiten, ontslag van bestuurders of toezichthouders, tijdelijke afwijking van de statuten en zelfs ontbinding van de rechtspersoon.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij, NV en BV — zonder aanvullende eis (art. 2:344 onder a BW)
- Vereniging met volledige rechtsbevoegdheid en stichting — alleen met een OR-plichtige onderneming (art. 2:344 onder b BW)
- In de praktijk valt vrijwel elke zorgstichting van enige omvang daaronder
- Niet van toepassing op een informele vereniging, maatschap, vof of eenmanszaak
Sectoren
Niet sectorspecifiek. Wel zijn de terugkerende patronen in wanbeleidsoordelen goed herkenbaar voor zorgorganisaties: gebrekkige informatievoorziening aan het toezichthoudend orgaan, besluitvorming zonder toereikende onderbouwing, genegeerde waarschuwingen, niet-nageleefd tegenstrijdig belang, gepasseerde medezeggenschap en een structureel afwezig toezicht.
Wat dit betekent in de praktijk
De lijst met terugkerende wanbeleidspatronen is bruikbaar als scaninstrument. Loop hem punt voor punt langs bij een organisatie in conflict: informatievoorziening, onderbouwing, waarschuwingen, tegenstrijdig belang, medezeggenschap, aanwezigheid van het toezicht. Waar u drie of meer treffers heeft, is de zaak ernstiger dan de betrokkenen doorgaans zelf denken.
Deze toelichting is algemene informatie en geen juridisch advies in een concreet geval. Voor een oordeel over uw eigen statuten, reglementen en besluitvorming is dossierkennis nodig.
Verwante begrippen
In het woordenboek
- Enquêterecht
- Ondernemingskamer
- Onmiddellijke voorzieningen
- Onbehoorlijk bestuur
- Bestuurdersaansprakelijkheid
- Goedkeuringsrecht van de raad van toezicht
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Hamers, J. J. A., Schwarz, C. A., & Zaman, D. F. M. M. (Red.). (2018). Handboek stichting en vereniging (3e herziene druk). Uitgeverij Paris. Hoofdstuk 20.
- Burgerlijk Wetboek Boek 2 (Rechtspersonen) Art. 2:355 en 2:356 BW.
Boeken zijn vermeld volgens de APA-richtlijn; wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl. Terug naar de index van het Governance Woordenboek.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.