Zeggenschap van zorgverleners
De wettelijke plicht van een zorginstelling om zorgverleners in de gelegenheid te stellen invloed uit te oefenen op het beleid voor het verlenen van goede zorg.
Governance Woordenboek · Belanghebbenden en medezeggenschap · juridische stand augustus 2026
De grondslag is artikel 3, tweede lid van de Wkkgz, toegevoegd door een initiatiefwetsvoorstel van de Kamerleden Ellemeet en Tielen en in werking sinds 1 juli 2023. Let op de naam: er bestaat geen wet die Wet zeggenschap in de zorg heet. Dat is een roepnaam voor een wijziging van de Wkkgz.
De tekst is kort. De zorgaanbieder, indien hij een instelling is, stelt de zorgverleners die zorg verlenen aan zijn cliënten in de gelegenheid invloed uit te oefenen op zijn beleid ter uitvoering van het eerste lid. Dat eerste lid gaat over de organisatie van de zorgverlening, de inzet van personele en materiële middelen en de toedeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden.
Het is bewust een open norm. De wet schrijft geen orgaan voor, geen vorm en geen procedure. Een verpleegkundige adviesraad kan een manier zijn om eraan te voldoen, maar is niet verplicht. En andersom: het hebben van zo'n raad bewijst op zichzelf niet dat de instelling aan artikel 3, tweede lid voldoet.
Twee afbakeningen voorkomen misverstanden. Zeggenschap gaat over het zorginhoudelijke beleid en geldt voor alle zorgverleners, niet alleen voor verpleegkundigen en verzorgenden. Medezeggenschap gaat over arbeidsvoorwaarden en bedrijfsvoering en loopt via de ondernemingsraad; de medezeggenschap van cliënten loopt via de cliëntenraad en de Wmcz 2018.
Ook wel: professionele zeggenschap, Wet zeggenschap in de zorg.
Op wie is dit van toepassing?
Rechtsvormen
- Geldt alleen voor instellingen, niet voor solistisch werkende zorgaanbieders
- Geldt voor alle zorgverleners die zorg verlenen aan cliënten
- De vorm is vrij: geen verplicht orgaan en geen voorgeschreven procedure
Sectoren
Zorgbreed, overal waar de Wkkgz van toepassing is.
Wat zeggenschap van zorgverleners betekent in de praktijk
De open norm is de moeilijkheid. Er is geen afvinklijst, dus de vraag is of de invloed feitelijk werkt. Een bruikbare toets voor de raad van toezicht: op welke drie besluiten van het afgelopen jaar hebben zorgverleners aantoonbaar invloed gehad, waar bleek dat uit, en wat is er met hun inbreng gebeurd toen die tegen het voorstel inging?
Verwar dit niet met de Wet BIG II. Dat voorstel ging over functiedifferentiatie en titelbescherming van verpleegkundigen en is na verzet uit het veld niet doorgegaan. Het raakte de individuele beroepsuitoefening, niet de inrichting van de organisatie. Wie de twee door elkaar haalt, voert het verkeerde gesprek.
Artikel 3, derde lid biedt een grondslag voor nadere regels bij algemene maatregel van bestuur. Zolang die er niet zijn, ligt de invulling van de norm bij de instelling zelf.
Verwante begrippen
In het woordenboek
Verder lezen op deze site
Bronnen
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, artikel 3. Geconsolideerde tekst op wetten.overheid.nl.
- Staatsblad 2022, 498: wet van 6 december 2022 inzake de invloed van zorgverleners.
- Brancheorganisaties Zorg, advies zeggenschap en medezeggenschap in de zorg.
Wetteksten verwijzen naar de geconsolideerde versie op wetten.overheid.nl, geraadpleegd in augustus 2026.
Twijfelt u of dit bij u op orde is?
De governance-scan toetst statuten, reglementen en besluitvorming van uw organisatie aan wet, code en praktijk. U krijgt geen advies in algemene termen maar bevindingen op uw eigen documenten.