Rooster van aftreden maken
Rooster van aftreden & Analyse zittingstermijnen
Vul per toezichthouder en bestuurder de eerste benoeming en het einde van de lopende termijn in. De kaart tekent uw rooster over negen jaar, kleurt de jaren waarin meerdere leden tegelijk aftreden, telt de jaren bij een rechtsvoorganger mee, en stelt voor hoe u de pieken breekt. Twee minuten werk.
Waarom dit zo vaak misgaat
- Het plafond staat in de code, het rooster niet. De Governancecode Zorg 2022 kent het woord rooster van aftreden niet. Bepaling 6.2.3 zet wel een grens: maximaal vier jaar per benoeming en maximaal acht jaar in totaal. U krijgt dus een plafond zonder instrument om eronder te blijven.
- Na een fusie loopt de klok door. Diezelfde bepaling rekent de acht jaar namelijk door over “de zorgorganisatie en haar rechtsvoorgangers of -opvolgers”. Bij een gefuseerde organisatie zit een toezichthouder daardoor sneller aan zijn maximum dan de agenda laat zien.
- De piek ziet niemand aankomen. Drie toezichthouders die in hetzelfde jaar vertrekken, is geen roosterprobleem maar een wervingsprobleem — en het komt meestal pas boven water als er geen tijd meer is om het goed te doen.
Raad van toezicht & Raad van bestuur
stap 1Raad van toezicht RvT
| Aanduiding | Rol | Voordracht | Commissie(s) | Eerste benoeming | Einde lopende termijn | Jaren bij voorganger |
|---|
Raad van bestuur RvB
De zittingstermijnen van de raad van bestuur worden bovendien onafhankelijk van de raad van toezicht getoetst aan deze instellingen.
| Bestuurder | Rol | Portefeuille | Eerste benoeming | Einde lopende termijn | Jaren bij voorganger |
|---|
| Toezichthouder / Aanduiding | Rol | Voordracht | Commissie(s) | Eerste benoeming | Einde lopende termijn | Plafond & Ruimte |
|---|
| Bestuurder / Aanduiding | Rol | Portefeuille | Eerste benoeming | Einde lopende termijn | Plafond & Ruimte |
|---|
De kaart
stap 2Negen jaar vooruit. De oranje stip is een aftreedmoment. De open stip is het aftreedmoment dat volgt als u telkens de maximale termijn geeft. De rode streep is het plafond van dit normenkader.
Signalen & Aandachtspunten
stap 3Alleen wat daadwerkelijk afgaat. Bij elk signaal staat de bepaling waaruit het volgt.
Wervingskalender & Planning opvolging
stap 4Herbenoeming is bij het einde van een lopende termijn geen automatisme maar vraagt om een zorgvuldige inhoudelijke evaluatie en afweging. Een herbenoemingstraject duurt als formele procedure minder lang, maar moet op hetzelfde vroege moment starten als een open werving: uiterlijk 6 tot 7 maanden van tevoren (bij een benoeming op voordracht of bij een tussenliggend zomerreces in juli/augustus +1 maand extra voorbereiding). Mocht na evaluatie blijken dat herbenoeming niet doorgaat of het lid niet kan verlengen, dan resteert direct voldoende tijd voor een volwaardig werving- en selectieproces zonder governance-vacuüm.
| Toezichthouder / Bestuurder | Rol & Portefeuille | Einde termijn | Start werving | Voorbereiding | Status |
|---|
Herstelvoorstel
stap 5Een lopende termijn verschuift u niet. Wat u daarentegen wel kiest, is de lengte van de volgende benoeming — bij een herbenoeming of bij de opvolger. Daar zit de hele bewegingsruimte, en de codes laten die ruimte uitdrukkelijk: de Governancecode Sociaal Werk noemt de variant van twee maal drie jaar met zoveel woorden.
Uw overzicht bewaren
Druk de pagina af of bewaar hem als PDF; de kaart, de samenvattende tabellen, de wervingskalender, de signalen en het herstelvoorstel gaan mee als een representatief document voor de raad van toezicht en raad van bestuur. Uw invoer blijft in deze browser staan.
Wat u hierna kunt doen
- Leg de procedure vast. Bepaling 6.2.2 eist immers dat de criteria en de procedure voor (her)benoeming in de statuten en/of het reglement staan. De Scan Statuten kijkt of dat bij u klopt.
- Betrek het rooster bij de zelfevaluatie. Wie in het komende jaar aftreedt, bepaalt namelijk mede welke vragen die evaluatie moet stellen. Zie zelfevaluatie van de raad van toezicht.
- Begin op tijd met werven. Een (her)benoemingsprocedure van 9 maanden is ideaal; minimaal 6 maanden (of 7 maanden bij een tussenliggend zomerreces in juli/augustus, en +1 maand bij bindende voordracht) is het minimum om alle termijnen en stappen op een goede manier te kunnen respecteren. Loop het begrip zittingstermijn en rooster van aftreden na als u de regels wilt nalezen.
- Kijk verder dan het rooster. De checklist (her)benoeming loopt de procedure na, en de jaaragenda zet de vergaderingen van het jaar klaar. Alle instrumenten staan bij de online instrumenten van C3.
Wat de codes hierover zeggen
Geverifieerd tegen de brontekst in augustus 2026.
Zorg
De Governancecode Zorg 2022 kent geen rooster van aftreden; bepaling 6.2.3 zet alleen het plafond van vier jaar per benoeming en acht jaar in totaal, inclusief rechtsvoorgangers. Ook de ZKN Governance Code (Zelfstandige Klinieken Nederland) sluit aan bij dit zorgkader met een maximum van vier jaar per benoeming en acht jaar in totaal.
Sociaal werk en kinderopvang
De Governancecode Sociaal Werk 2025 schrijft het rooster daarentegen wél voor in paragraaf 6.6 — “Er geldt een zodanig rooster van aftreden dat de continuïteit van toezicht is geborgd” — en noemt in 6.4 sub f uitdrukkelijk de variant van twee maal drie jaar. Ook de Governancecode Kinderopvang (BK, BMK, VTOI-NVTK) vereist in principe 3 een actueel rooster van aftreden met een maximale termijn van vier jaar en een totale zittingsduur van ten hoogste acht jaar.
Onderwijs
In het onderwijs verplicht de Governancecode Funderend Onderwijs 2025 (PO-Raad, VO-raad, VTOI-NVTK) het intern toezicht tot een rooster van aan- en aftreden met een maximale termijn van vier jaar en een totale zittingsduur van ten hoogste acht jaar. De Branchecode Goed Bestuur Hoger Onderwijs (Hogescholen en Universiteiten) hanteert eveneens maximaal 4 jaar per benoeming en ten hoogste 8 jaar in totaal, geborgd in een vastgesteld rooster van aftreden.
Beursvennootschappen en woningcorporaties
Daarnaast eist de Corporate Governance Code 2025 in best practice 2.2.4 zelfs publicatie van het rooster op de website, en kent in 2.2.2 een langere maximumduur van twaalf jaar. De Woningwet & Governancecode Woningcorporaties bepalen een maximum van 8 jaar (artikel 30 Woningwet & bepaling 3.1.2) en schrijven voor dat ten minste een derde van de RvC op bindende voordracht van huurders wordt benoemd.
Zonder sectorcode
Voor stichtingen en verenigingen zonder sectorcode kennen het Burgerlijk Wetboek en de WBTR géén maximale zittingstermijn: dan zijn uw statuten leidend.
- Governancecode Zorg 2022 — bepaling 6.2.2, 6.2.3 en 4.1.3
- ZKN Governance Code — Zelfstandige Klinieken Nederland, toezicht- en kwaliteitskader
- Governancecode Sociaal Werk 2025 — paragraaf 6.4 sub f en g, en 6.6
- Governancecode Kinderopvang — BK, BMK en VTOI-NVTK, principe 3 (toezicht en continuïteit)
- Governancecode Funderend Onderwijs 2025 — PO-Raad, VO-raad en VTOI-NVTK, vijf principes en lidmaatschapseisen
- Branchecode Goed Bestuur Hoger Onderwijs — Vereniging Hogescholen & Universiteiten van Nederland
- Governancecode Woningcorporaties & Woningwet — Aedes / VTW bepaling 3.1.2 en Woningwet art. 30
- Nederlandse Corporate Governance Code 2025 — best practice 2.2.2 en 2.2.4
- Veegwet wonen, Stb. 2017, 25 — artikel 30 Woningwet
Dit instrument rekent met de kaders hierboven en vervangt dus geen juridisch advies. Uw statuten en reglement kunnen strengere termijnen bevatten dan de code; die gaan dan voor. Vragen over uw eigen rooster? Neem contact op met C3.