De raad van toezicht evalueert zichzelf.Waartegen eigenlijk?
Voorbereiding zelfevaluatie raad van toezicht
Een zelfevaluatie meet het functioneren van de raad van toezicht. Maar waartegen? Tegen het reglement raad van toezicht, dat uit 2018 komt? Tegen het toetsingskader dat nooit is vastgesteld? Of tegen de profielschets waarin nog een vacature staat die vorig jaar is vervuld?
Deze scan legt het hele governancedossier langs de meetlat: statuten, reglementen, profielschetsen, het rooster van aftreden, het informatieprotocol, registers, jaarstukken en notulen. Eén onderzoek, één rapport, één gespreksagenda — en een vaste prijs die u vooraf kent.
Vraag de scan aan Zo werkt het
€ 3.200 excl. btw, vaste prijs · Rapport binnen tien werkdagen · Documenten aanleveren mag in delen
U houdt toezicht binnen een kader dat u zelden zelf schreef
De statuten zijn van 2011, het reglement van de raad van toezicht van 2018, de bevoegdhedenmatrix is bij de laatste reorganisatie aangepast en de klachtenregeling is ooit van een brancheorganisatie overgenomen. Elk stuk is verdedigbaar. Het geheel is zelden gecontroleerd, en vrijwel nooit door de raad van toezicht zelf.
Dat is geen nalatigheid maar een structuurkenmerk: deze documenten worden gemaakt in de organisatie, en de raad van toezicht ziet ze op het moment dat ze ter goedkeuring voorliggen. Deze scan draait dat om. Wij toetsen elk document op wet en code, en daarna op elkaar, en leveren het resultaat bij u af in plaats van bij het bestuur.
Wat u terugkrijgt
- Eén rapport met alle bevindingen, per thema gewogen en gekleurd
- Een inventarisatie van welke documenten er zijn, ontbreken of verouderd zijn
- De tegenstrijdigheden tussen documenten, expliciet benoemd
- Een gespreksagenda voor de zelfevaluatie: de punten waarover de raad van toezicht zelf moet besluiten
- Een verbeteragenda met prioriteit, eigenaar en doorlooptijd
- Een nagesprek van zestig minuten, met de voorzitter of met de voltallige raad van toezicht
Waar u op afgaat, klopt niet met elkaar
Twee documenten die hetzelfde onderwerp verschillend regelen. Zolang er niets speelt merkt niemand het. Op het moment dat u zich op een bevoegdheid beroept, blijkt het een geldigheidsvraag — en dat is precies het moment waarop u er geen discussie over wilt.
Waar u recht op hebt, bestaat niet
Een informatieprotocol dat nooit is vastgesteld, een toetsingskader dat in de notulen wordt genoemd maar nergens ligt, een conflictregeling die pas gemist wordt als het conflict er is. Voor een raad van toezicht is een ontbrekend stuk zelden een formaliteit: het is de afspraak die u niet kunt aanhalen.
Waar u naar kijkt, gaat over een andere organisatie
Documenten die de organisatie is ontgroeid: geschreven voor één locatie, één bestuurder of één rechtspersoon, terwijl er inmiddels een concern staat. U houdt dan toezicht op de organisatie van vandaag met het kader van tien jaar geleden.
Waar wij naar kijken, en wat u eraan hebt
De scan draait op onze eigen governance-checklist: 596 checks, opgebouwd uit Boek 2 BW, de WBTR, de Governancecode Zorg 2022, de WTZa, de WNT, de Wmcz 2018, de Wkkgz en de sectorcodes daarnaast — aangevuld met wat wij in vijfentwintig jaar besturen en toezicht houden hebben zien misgaan. Per organisatie bepalen rechtsvorm, sector, omvang en structuur welke checks van toepassing zijn. Hieronder staat per deel niet alleen wát wij toetsen, maar wat de uitkomst u als toezichthouder vertelt.
Documentinventarisatie
Welke stukken bestaan er, zijn ze actueel en zijn ze vindbaar. Voor een raad van toezicht is dit vaak de eerste verrassing: stukken waarvan u aannam dat ze er waren, en stukken waarvan u niet wist dat ze bestonden. Plus twee voorvragen: één rechtspersoon of een groep, en welk bestuurs- en toezichtmodel de organisatie voert.
Statuten en besluitvorming
Waar uw goedkeuringsrecht begint en waar het ophoudt. Taakverdeling, goedkeuringsrechten, tegenstrijdig belang, belet en ontstentenis, vertegenwoordiging, benoeming en ontslag — en wanneer een besluit nietig of vernietigbaar is. Dit deel bepaalt waarop u zich kúnt beroepen.
Per rechtspersoon
Wat specifiek geldt voor de stichting, de vereniging, de coöperatie of de bv, inclusief het ANBI-blok waar dat speelt. Houdt u toezicht op meer dan één entiteit, dan verschillen de regels per entiteit — en dat is zelden ergens naast elkaar gezet.
Reglementen en hygiëne
Uw eigen gereedschap: het reglement van de raad van toezicht, de profielschetsen, het informatieprotocol, de conflictregeling en de zelfevaluatie. Hier komt aan het licht waar u zich in de praktijk op beroept zonder dat het ergens is vastgelegd.
Sectorrecht
WTZa-toelating, Governancecode Zorg, WNT-verantwoording, medezeggenschap, klachtrecht. Dit zijn de eisen waarop u wordt aangesproken als er van buiten naar uw toezicht wordt gekeken — door de inspectie, de accountant of het zorgkantoor.
Samenhang en concern
De consistentiechecks: statuten tegen handelsregister, documenten tegen elkaar, zeggenschap binnen de groep, governance van samenwerkingsverbanden. Dit deel levert in de praktijk de meeste punten op die in uw zelfevaluatie thuishoren.
Hoe wij bevindingen wegen, en wat u ermee doet
- Rood — strijd met dwingend recht, of een besluit dat nietig of vernietigbaar is. Hier hoort een besluit bij, geen agendapunt.
- Oranje — een reëel risico dat zich op het verkeerde moment laat gelden. Binnen dit jaar oppakken; meestal iets dat u van het bestuur mag verlangen.
- Geel — een aandachtspunt voor de eerstvolgende wijziging. Bij uitstek materiaal voor de gespreksagenda van uw zelfevaluatie.
- Groen — op orde. Ook dat staat in het rapport, zodat u weet waar u níét naar hoeft te kijken.
Welke documenten we nodig hebben
Hieronder staat wat we vragen. Lever aan wat u hebt — u hoeft niet compleet te zijn om te beginnen. Een document dat er niet is, is zelf een bevinding en komt gewoon in het rapport terecht. Niets aanvinken of toelichten hoeft: wat we niet krijgen, noteren we als ontbrekend, en in het nagesprek hoort u of dat erg is.
1. Oprichting en inschrijving
- Doorlopende tekst van de statuten en de laatste notariële akte
- Overzicht van de statutenwijzigingen sinds de oprichting
- Recent uittreksel uit het handelsregister
- Uittreksel van de eigen UBO-registratie
- Statuten en organogram van verbonden rechtspersonenAlleen bij een groep of holding
2. Reglementen en bevoegdheden
- Reglement raad van toezicht of raad van commissarissen
- Reglement raad van bestuur of directiereglement
- Managementstatuut of MT-reglement
- Reglementen en instellingsbesluiten van commissies
- Huishoudelijk reglement
- Informatieprotocol tussen bestuur en toezicht
- Conflictregeling bestuur–toezicht
- Bevoegdheden- of volmachtregeling
3. Bemensing van de organen
- Profielschetsen bestuur en toezicht
- Rooster van aftreden
- Visie op toezicht
- Zelfevaluaties van de laatste twee jaar
- Aanwijzing van de secretaris
4. Integriteit en meldingen
- Gedragscode of integriteitscode
- Integriteitsbeleid
- Meld- en onderzoeksprotocol grensoverschrijdend gedrag
- KlokkenluidersregelingVerplicht vanaf vijftig werkzame personen
- Geschenken- en declaratieregeling
- Regeling vertrouwenspersoon
5. Verantwoording en besluiten
- Jaarverslagen en jaarrekeningen van de laatste drie jaar
- Notulen of besluitenlijsten van bestuur en toezicht, laatste twee jaar
- Besluitenregister
- Beslisdocumenten van majeure besluiten
6. Sector en medezeggenschap
- Toelatingsvergunning WTZaOf de onderbouwing waarom die niet nodig is
- Klachtenregeling cliënten en klachtenregeling medewerkers
- Medezeggenschapsregelingen, reglementen OR en cliëntenraad
- Register van samenwerkingsverbanden en netwerken
- ANBI-beschikking en beleidsplanAlleen bij een ANBI
7. Alleen bij bepaalde rechtsvormen
- Aandeelhouders- en stemovereenkomstenBv
- Statuten STAK en administratievoorwaardenBij certificering
- Ledenovereenkomsten of samenwerkingsovereenkomst met ledenCoöperatie en vereniging
Wat het kost
Één vaste prijs, vooraf bekend. Geen intakegesprek dat eerst een offerte moet opleveren, geen uurtarief dat achteraf tegenvalt en geen nacalculatie. Hoeveel documenten u aanlevert maakt voor de prijs niet uit — of u nu vijf stukken hebt of dertig.
Na uw aanvraag krijgt u een opdrachtbevestiging als pdf. Zodra die getekend terug is, begint het onderzoek. De factuur volgt ná oplevering van het rapport, met een betaaltermijn van veertien dagen.
Bekijk eerst het voorbeeldrapport als u wilt zien wat er tegenover dat bedrag staat.
Volledige governance-scan
- Alle governancedocumenten getoetst, niet alleen de statuten
- 596 checks op wet, code en bestuurlijke praktijk
- Documenten onderling vergeleken op tegenstrijdigheid en gaten
- Rapport binnen tien werkdagen na een compleet dossier
- Verbeteragenda met prioriteit, eigenaar en doorlooptijd
- Nagesprek van zestig minuten met de adviseur die de scan deed
- Uitgevoerd door een ervaren bestuurder-adviseur
Het tarief geldt voor één rechtspersoon. Hebt u een holding, een concern of meerdere stichtingen en bv's? Geef dat aan bij uw aanvraag, dan krijgt u vooraf een prijs — voordat we beginnen.


Een rapport dat u kunt agenderen
Het onderzoek is hetzelfde als in de bestuurdersvariant. Het rapport is dat niet: drie dingen zijn voor de raad van toezicht anders geschreven.
- Hoofdstuk 1 begint met de grens. Er staat uitdrukkelijk dat dit de voorbereiding op uw zelfevaluatie is en niet de evaluatie zelf, en dat het rapport documenten beoordeelt en geen personen. Dat scheelt u die uitleg aan tafel.
- De knelpunten staan als vraag, niet als constatering. Niet de belet- en ontstentenisregeling ontbreekt, maar wie neemt het over als u wegvalt — geformuleerd zoals u het elkaar zou vragen.
- De agenda scheidt twee soorten punten. Wat u als raad van toezicht zelf besluit, en wat u van het bestuur mag verlangen. Bij de eerste soort staat als termijn in de zelfevaluatie, niet een datum.
Zo verloopt het
Vijf stappen. De enige die tijd van de raad van toezicht vraagt is de eerste, en zelfs die kunt u uitbesteden.
Aanvragen
Meestal doet de voorzitter of de bestuurssecretaris dit. De stukken die u nodig hebt liggen bij de organisatie, niet bij u — vraag ze in een keer op, want dat verzoek is zelf al een governancemoment.
Bevestiging
Binnen een werkdag krijgt u een opdrachtbevestiging als pdf, met de adviseur, het tarief en de opleverdatum. Die tekent u en stuurt u terug. De raad van toezicht is opdrachtgever, niet het bestuur.
Dossier compleet
Ontbreken er stukken, dan krijgt u een lijstje met wat wij missen en een beveiligde uploadmap. Wat er niet is, noteren wij als ontbrekend — voor een raad van toezicht is dat vaak de nuttigste uitkomst van deze stap.
Rapport
Binnen tien werkdagen na een compleet dossier. Plan die datum ruim voor uw evaluatiedatum, zodat de leden het hebben gelezen voordat u aan tafel gaat.
Gesprek
Zestig minuten, met de voorzitter of met de voltallige raad van toezicht. Sommige raden plannen dit als eerste agendapunt van de zelfevaluatie zelf.
Een raad van toezicht kan zichzelf moeilijk beoordelen op een kader dat hij nooit heeft nagelezen.
Jef HendrickxInterim-bestuurder en adviseur, C3
Wanneer kiest een raad van toezicht hiervoor?
Voor raden van toezicht die hun zelfevaluatie op feiten willen bouwen in plaats van op indrukken. In de praktijk vragen drie situaties hierom:
- De driejaarlijkse externe evaluatie, waarbij de raad van toezicht niet met lege handen aan tafel wil zitten en de begeleider een feitelijke basis nodig heeft.
- Een raad van toezicht in wisseling — een nieuwe voorzitter, meerdere nieuwe leden, of een rooster van aftreden dat de komende twee jaar de halve raad van toezicht vervangt.
- Een organisatie in beweging — fusie, ontvlechting, samenwerking of een concernstructuur waarin niet meer scherp is waar het toezicht precies op ziet.
Ook bestuurssecretarissen en externe begeleiders van zelfevaluaties vragen de scan aan. U hoeft geen lid van de raad van toezicht te zijn om hem aan te vragen.
Statuten of volledig?
| Statutenscan | Volledige scan | |
|---|---|---|
| Wat u aanlevert | Alleen de statuten | Het hele documentenhuis |
| Aantal checks | Ruim 130 | Tot 596 |
| Documenten onderling vergeleken | Nee | Ja |
| Concern en samenwerking | Nee | Ja |
| Doorlooptijd | Vijf werkdagen | Tien werkdagen |
| Nagesprek | Zestig minuten | Zestig minuten |
| Prijs | € 1.400 excl. btw | € 3.200 excl. btw |
Twijfelt u? Begin met de statutenscan. Blijkt daaruit dat de rest van het dossier ook nagekeken moet worden, dan schaalt u binnen twee maanden op met de upgrade van € 2.300 — zonder het statutenwerk over te doen. Alle scans staan naast elkaar in het scanoverzicht.
Vraag de volledige governance-scan aan
Vul uw gegevens in en upload de documenten die u hebt. Binnen één werkdag ontvangt u een opdrachtbevestiging als pdf, met de naam van de adviseur, het tarief en de datum waarop u het rapport krijgt. Zodra die getekend terug is, gaan we aan de slag.
- € 3.200 excl. btw, vaste prijs — factuur ná oplevering van het rapport
- Aanleveren mag in delen: nu wat u hebt, de rest later
- Uw documenten worden vertrouwelijk behandeld en uiterlijk dertig dagen na het gesprek uit onze systemen verwijderd
- Uitgevoerd door een ervaren bestuurder-adviseur, niet door een model
Weet u niet zeker welke stukken u nodig hebt? Bekijk de documentenlijst. Twijfelt u over de maat? Vergelijk alle scans.
Liever eerst even bellen?
06 – 835 83 444
c3@c3am.nl
Uw aanvraag is verzonden
Dank u wel. We hebben uw aanvraag goed ontvangen.
U ontvangt binnen enkele minuten een ontvangstbevestiging op met dit dossiernummer en een overzicht van wat we hebben binnengekregen. Binnen één werkdag volgt de opdrachtbevestiging als pdf, met het tarief van € 3.200 excl. btw en de opleverdatum. Die tekent u en stuurt u terug; daarna begint het onderzoek. Ziet u de mail niet? Kijk dan even in uw spamfilter.
Vragen over uw aanvraag? Bel 06 – 835 83 444 of mail c3@c3am.nl en noem uw dossiernummer.
Veelgestelde vragen
Moeten wij dit met de bestuurder overleggen?
Overleggen hoeft niet, maar melden is verstandig. De raad van toezicht mag zich zelfstandig laten informeren over het kader waarbinnen hij toezicht houdt; daar heeft hij geen toestemming voor nodig. Tegelijk komen de stukken uit de organisatie en merkt de bestuurder het dus toch. Onze ervaring: leg vooraf uit dat het onderzoek documenten beoordeelt en geen personen, dan is het een gezamenlijk belang in plaats van een signaal van wantrouwen.
Gaat het rapport ook naar de raad van bestuur?
Dat bepaalt u. Het rapport gaat naar de opdrachtgever, en dat is de raad van toezicht. Veel raden delen het daarna alsnog, omdat een groot deel van de verbeterpunten alleen door het bestuur kan worden opgepakt. Wat wij aanraden: deel het rapport, maar bespreek de gespreksagenda eerst onderling.
Wat als er iets uitkomt over het functioneren van de bestuurder?
Dat komt er niet uit. Deze scan leest documenten en toetst ze aan wet, code en aan elkaar. Er zit geen enkel oordeel over personen in, en ook geen interview. Blijkt uit de stukken dat besluiten zijn genomen zonder de vereiste goedkeuring, dan staat dat er als bevinding over de besluitvorming — niet als bevinding over wie het besluit nam.
Hoe ver voor onze evaluatiedatum moeten wij dit aanvragen?
Reken op tien werkdagen na een compleet dossier, plus de tijd die uw organisatie nodig heeft om de stukken bij elkaar te zoeken. Zes weken voor de evaluatie is comfortabel, vier weken is krap maar haalbaar. Plan het nagesprek los van de evaluatie zelf, zodat de leden het rapport gelezen hebben voordat u aan tafel gaat.
Is dit de zelfevaluatie zelf?
Nee. Dit is de voorbereiding: het feitelijke fundament waarop het gesprek rust. De evaluatie zelf — het gesprek in de raad van toezicht, met of zonder begeleider — is een aparte dienst die u los kunt afnemen. Bewust gescheiden, zodat u de voorbereiding ook kunt kopen als de raad van toezicht de evaluatie zelf begeleidt of al een begeleider heeft.
Wat is het verschil met de gewone volledige governance-scan?
Inhoudelijk niets. Hetzelfde onderzoek, dezelfde 596 checks, dezelfde prijs. Het rapport is geschreven voor de raad van toezicht en eindigt met een gespreksagenda voor de zelfevaluatie, naast de verbeteragenda voor het bestuur.
Ik begeleid zelf zelfevaluaties. Kan ik dit inkopen?
Ja, daar is deze route mede voor gemaakt. U vraagt de scan aan op naam van uw eigen bureau of op naam van de klant, en gebruikt het rapport in uw eigen sessie. Wij komen niet aan tafel bij uw klant tenzij u dat wilt. Doet u er meer dan een paar per jaar, bel dan even over tarief en doorlooptijd.
Ik heb lang niet alle documenten. Kan ik de scan dan wel aanvragen?
Ja. Sterker nog: dat is vaak precies de reden om hem aan te vragen. Een document dat er niet is, is zelf een bevinding — en meestal een belangrijkere dan een bepaling die net anders is geformuleerd. Lever aan wat u hebt; het rapport laat zien wat ontbreekt en wat dat betekent.
Ik liet mijn statuten al toetsen. Moet ik dan het volle tarief betalen?
Nee. Deed u in de afgelopen twee maanden een statutenscan — gratis of betaald — dan geldt de upgrade van € 2.300. Uw statuten hoeft u niet opnieuw aan te leveren en u krijgt één samengevoegd rapport.
Wat is het verschil met de statutenscan van € 1.400?
De statutenscan toetst één document: de statuten. De volledige scan toetst uw hele documentenhuis en vergelijkt de documenten bovendien met elkaar en met het handelsregister. Juist die vergelijking levert de bevindingen op die u met één document niet ziet — een reglement dat een bevoegdheid ergens anders legt dan de statuten, of een rooster van aftreden dat niet uitkomt op de statutaire termijnen.
Waarom eerst een getekende opdrachtbevestiging?
Omdat het om een betaalde opdracht gaat en we allebei willen weten waar we aan toe zijn: welke rechtspersoon of rechtspersonen in scope zijn, wie de adviseur is, wat het kost en wanneer het klaar is. De bevestiging is één pagina. U krijgt hem als pdf, tekent hem digitaal of met de hand en stuurt hem terug. Daarna begint het onderzoek.
Hoe lang duurt het?
Tien werkdagen, gerekend vanaf het moment dat het dossier compleet is en de opdrachtbevestiging getekend terug is. Levert u in delen aan, dan begint die termijn dus later. Hebt u een deadline — een RvT-vergadering, een notarisafspraak, een fusiedatum — zet dat in het opmerkingenveld, dan kijken we of het haalbaar is.
Zitten er gesprekken bij?
Bij deze scan niet. Het is documentenonderzoek, afgesloten met een nagesprek van zestig minuten waarin we de uitkomsten met u doornemen. Wilt u ook de praktijk toetsen — gesprekken met bestuur, toezicht, secretaris en medezeggenschap, en een oordeel over hoe de documenten in het echt werken — dan is dat het verdiepende governance-onderzoek. Dat gaat op offerte; die vraagt u op die pagina aan.
Wij zijn een concern. Geldt de prijs dan ook?
Het tarief van € 3.200 geldt voor één rechtspersoon. Bij een holding, een concern of een groep stichtingen komt er per extra rechtspersoon werk bij, en gaan de concern- en samenwerkingschecks meedraaien. Geef het aantal rechtspersonen aan bij uw aanvraag, dan krijgt u vóór de opdrachtbevestiging een prijs. U zit nergens aan vast voordat u die hebt gezien.
Wat gebeurt er met onze documenten?
Ze worden vertrouwelijk behandeld, alleen gebruikt om de scan uit te voeren en uiterlijk dertig dagen na het nagesprek uit onze systemen verwijderd. We delen ze met niemand buiten C3. Wilt u een geheimhoudingsverklaring, dan tekenen we die graag — vermeld dat bij uw aanvraag. Zie verder de privacyverklaring.
Wie voert de scan uit?
Een ervaren bestuurder-adviseur van C3, iemand die zelf in zorg en welzijn heeft bestuurd of toezicht gehouden. De checklist zorgt voor volledigheid; het oordeel over wat zwaar weegt en wat niet komt van een mens. De naam van uw adviseur staat in de opdrachtbevestiging.
Wij zijn geen zorgorganisatie. Kan het dan ook?
Ja. De kern van de checklist is Boek 2 BW en geldt voor elke stichting, vereniging, coöperatie of bv. Daarnaast draaien de sectorspecifieke checks mee die op u van toepassing zijn: wonen, onderwijs, cultuur, sociaal werk, kinderopvang, goede doelen of sport. Werkt u in geen van die sectoren, dan vervalt dat deel en blijft de rest onverkort staan.
Krijgen we ook advies over hoe we het oplossen?
Het rapport bevat per bevinding een aanbeveling en achterin een verbeteragenda met prioriteit, eigenaar en doorlooptijd. Dat is genoeg om zelf aan de slag te gaan of uw notaris gericht op pad te sturen. Wilt u dat wij het traject begeleiden — statutenwijziging, herziening van de reglementen, herinrichting van de structuur — dan is dat een aparte opdracht.
Weten waartegen u uzelf meet
Een zelfevaluatie die begint bij de sfeer eindigt bij de sfeer. Begint u bij de stukken, dan gaat het gesprek over de inrichting van uw toezicht: waar u over gaat, wat u mag verlangen en waar u het zonder afspraak doet. Dat is een ander gesprek, en het levert afspraken op die een jaar later nog staan.